عارف نورایی

زمینه و هدف: صرع یک اختلال عصبی است که از طریق القای التهاب عصبی و تخریب ساختاری در هیپوکامپ، منجر به نقص در حافظه فضایی و هماهنگی حرکتی می‌شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر تعاملی هشت هفته تمرین استقامتی تدریجی و رژیم غذایی تری‌گلیسرید زنجیره متوسط (MCT) بر سطوح TNFα، بیان پروتئین GFAP، تراکم نورونی ناحیه CA1 و عملکردهای رفتاری در موش‌های نر صرعی شده با پنتیلن تترازول (PTZ) انجام شد. مواد و روش‌ها: تعداد 35 سر موش صحرایی نر بالغ نژاد ویستار، با وزن 250-200 گرم تهیه و به طور تصادفی به پنج گروه هفت تایی تقسیم شدند: گروه کنترل (بدون القای صرع + رژیم استاندارد)، گروه صرع (القای صرع + رژیم استاندارد)، گروه صرع + تمرین هوازی (القای صرع + تمرین هوازی)، گروه صرع +MCT (القای صرع + رژیم غذاییMCT)، گروه صرع+ تمرین هوازی+ MCT (القای صرع + تمرین هوازی + رژیم غذایی MCT). القای صرع با تزریق زیرجلدی پنتیلن تترازول (PTZ) با دوز mg/kg 35 هر 48 ساعت به مدت 2 هفته صورت گرفت. حیوانات گروه تمرین ورزشی به مدت 8 هفته 5 روز در هفته بر روی نوارگردان دویدند. پس از دوره مداخله، سطوح TNF-α به روش ELISA و بیان GFAP در بافت هیپوکامپ به روش ایمونوهیستوشیمی اندازه‌گیری شد. تراکم نورونی ناحیه CA1 با رنگ‌آمیزی H&E ارزیابی گردید. همچنین حافظه فضایی بازشناختی با آزمون Y-maze و هماهنگی حرکتی با آزمون Footprint مورد ارزیابی قرار گرفت. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که القای صرع منجر به افزایش معنادار شاخص‌های التهابی (TNF-α و GFAP) و کاهش تراکم نورونی در ناحیه CA1 گردید (0.05>P). اگرچه هر دو مداخله به تنهایی باعث بهبود وضعیت شدند، اما گروه ترکیبی (تمرین+MCT) اثر هم‌افزایی (سینرژیستیک) معناداری در کاهش بیان GFAP و سطوح TNF-α نشان داد. همچنین تراکم نورونی در ناحیه CA1 در گروه ترکیبی به طور معناداری بالاتر بود که با بهبود درصد تناوب در آزمون Y-maze و اصلاح الگوی راه رفتن در آزمون Footprint همراه بود. نتیجه‌گیری: ترکیب تمرین استقامتی و رژیم MCT از طریق تقویت اثرات نوروپروتکتیو، کاهش التهاب عصبی و حفظ ساختار نورونی ناحیه CA1، راهکاری مؤثر برای بهبود پیامدهای شناختی و حرکتی در مدل صرع محسوب می‌شود.