عارف نورایی

مقدمه: ایسکمی-ریپرفیوژن مغزی یکی از عوامل مهم آسیب‌های نورونی و اختلالات شناختی محسوب می‌شود که با افزایش استرس اکسیداتیو همراه است. هدف از مطالعه حاضر بررسی تأثیر هشت هفته تمرین استقامتی همراه با مکمل‌ شیلاجیت بر شاخص‌های استرس اکسیداتیو و حافظه احترازی غیرفعال متعاقب ایسکمی-ریپرفیوژن مغزی در موش‌های صحرایی نر بود مواد و روش‌ها: در این مطالعه 35 سر موش صحرایی نر 200 تا 250 گرم تهیه و به 5 گروه‌ کنترل، ایسکمی، ایسکمی+ورزش، ایسکمی+شیلاجیت و ایسکمی+ورزش +شیلاجیت تقسیم شدند. برنامه تمرین استقامتی و مصرف مکمل شیلاجیت به مدت هشت هفته اجرا شد. پس از القای ایسکمی مغزی، شاخص‌های استرس اکسیداتیو شامل مالون‌دی‌آلدئید (MDA) و ظرفیت تام آنتی‌اکسیدانی (TAC) اندازه‌گیری شد. همچنین عملکرد حافظه احترازی غیرفعال با آزمون شاتل‌باکس ارزیابی گردید یافته‌ها: ایسکمی مغزی موجب افزایش معنی‌دار سطح MDA (1.18±6.585) و کاهش معنی‌دار TAC (0.081±0.376) در مقایسه با گروه کنترل (0.406±1.081، 0.229±1.712) شد (p<0.0001). تمرین استقامتی (1.032±4.99، p<0.05) و ترکیب تمرین استقامتی و مکمل شیلاجیت (0.222±2.447، p<0.001) سبب کاهش معنی‌دارMDA نسبت به گروه ایسکمی گردید. همچنین ترکیب تمرین استقامتی و مکمل شیلاجیت موجب افزایش معنی‌دار TAC در مقایسه با گروه ایسکمی شد (0.185±0.887، p<0.05). در ارزیابی حافظه احترازی غیرفعال، مدت زمان تأخیر اولیه در ورود اولیه به محفظه تاریک در گروه ایسکمی (23.231±27.5) نسبت به گروه کنترل (44.99±136.33) به‌طور معنی‌داری کاهش یافت (p<0.05)، در حالی‌که این زمان در گروه تمرین استقامتی (42±159) و گروه ترکیب تمرین استقامتی و مکمل شیلاجیت (53.844±140.8) افزایش یافت (p<0.05). همچنین زمان سپری شده در محفظه تاریک در گروه ایسکمی (55.507±110.5) نسبت به گروه کنترل (14.053±8.5) به‌طور معنی‌داری افزایش یافت (p<0.05). این زمان در گروه تمرین استقامتی (1±0.5)، گروه مکمل شیلاجیت (31.507±17.67) و گروه ترکیب تمرین استقامتی و مکمل شیلاجیت (50.498±25) به‌طور معنی‌داری کاهش یافت (p<0.05). نتیجه‌گیری: نتایج نشان می‌دهد که ترکیب تمرین استقامتی و مصرف مکمل شیلاجیت می‌تواند با کاهش استرس اکسیداتیو و بهبود ظرفیت آنتی‌اکسیدانی، بطور معنی‌داری اختلال ناشی از ایسکمی در حافظه را بهبود می‌بخشد.