علی سایه میری

ردپای اکولوژیکی یک ابزار حسابداری منابع است و به کشورها کمک می‌کند تا منابع زیست محیطی خود را ارزیابی کنند. در سال‌های اخیر، تقاضای انسان از طبیعت بیش از تحمل ظرفیت سیاره شده است و اکثر کشورها با مشکل کسری اکولوژیکی روبه‌رو هستند. با توجه به اهمیت موضوع در این مقاله تأثیر منابع طبیعی، سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و سرمایه انسانی بر ردپای اکولوژیکی ایران طی سال‌های 1359 تا 1398 با استفاده از روش خودبازگشت با وقفه‌های توزیعی و علیت گرنجری مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاکی از آن است که منابع طبیعی در کوتاه‌مدت (با یک وقفه) و در بلندمدت تأثیر مثبت و معناداری بر ردپای اکولوژیکی دارد. سرمایه- گذاری مستقیم خارجی در کوتاه‌مدت (با یک وقفه)و در بلندمدت تأثیر مثبت و معناداری بر ردپای اکولوژیکی داردو سرمایه انسانی در کوتاه‌مدت و بلندمدت اثر معنی‌داری بر ردپای اکولوژیک ندارد. الگوی تصحیح خطا در این مطالعه برابر با ‎ ‎ 48/0- است. یعنی اگر از یک دوره به دوره دیگر حرکت صورت گیرد به میزان 48/0 درصد انحراف متغیر وابسته (ردپای اکولوژیکی) از مسیر بلندمدت توسط متغیرهای مستقل تصحیح می‌شود. ‎ ‎نتایج علیت گرنجری حاکی از رابطه علیت دو طرفه بین منابع طبیعی و ردپای اکولوژیکی است. اما بین سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و ردپای اکولوژیکی و نیز بین سرمایه انسانی و ردپای اکولوژیکی هیچ رابطه علی وجود ندارد.