امروزه رشد جمعیت، توسعه اراضی کشاورزی در کشورهای خشک و نیمه خشک دنیا، ریزشهای جوی نامناسب در برخی مناطق زمینه ساز بحران آب شده است. از این رو تجارت جهانی محصولات کشاورزی و تجارت آب مجازی میتواند به عنوان راهکاری مناسب برای حل این بحران باشد. تجارت آب مجازی بیان می-کند وقتی کالایی مبادله میشود، به دلیل اینکه در تولید آن کالا آب مصرف شده، همراه با تجارت آن کالا آب نیز مبادله میشود. در این پژوهش به بررسی تجارت آب مجازی محصول ذرت و عوامل مؤثر بر آن با استفاده از مدل جاذبه طی سالهای 1388تا 1396 در ایران و کشورهای طرف تجاری آن پرداخته شده است. نتایج به دست آمده در این پژوهش نشان میدهد متغیرهای، جمعیت، نسبت سرانه برداشت آب شیرین تجدیدپذیر و نرخ ارز بر حجم تجارت مجازی آب تأثیر مثبت و معناداری داشتند. متغیر نسبت شاخص قیمت آب و بهرهوری سطح زیر کشت محصول ذرت بر حجم تجارت مجازی آب تأثیرمنفی و معنا داری داشتند. همچنین تعرفه واردات، نسبت تولید ناخالص داخلی، نسبت سرانه برداشت آب تجدیدپذیر برحجم تجارت آب مجازی رابطه معنا داری نداشتند. با توجه به نتیجه پژوهش پیشنهاد میشود کشورها تجارت خارجی را به گونهای تنظیم کنند که آب کمتری صادر نموده و در مقابل آب بیشتری از کشورهای دارندهی مزیت نسبی در آب وارد نمایند. و از این طریق در حفظ و صیانت از منابع آب اقدام نمایند.
