ارتباطات غیرکلامی نقشی غیرقابل انکار در انتقال مفاهیم و موضوعات مورد نظر فرد دارند که ارتباطات کلامی از بیان آنها عاجز است. بررسیها نشان میدهد کاربرد این نوع ارتباطات در رمانهای معاصر نیز گسترشی روزافزون داشته و نویسندگان، آگاهانه یا غیرآگاهانه از آن بهره بردهاند. پژوهش حاضر نیز با تکیه بر مکتب آمریکایی ادبیات تطبیقی و با استفاده از روش توصیفی - تحلیلی به بررسی نشانهشناسانۀ عناصر ارتباطات غیرکلامی در رمانهای «منزل بورقیبه» از ایناس العباسی و «شب ناسور» اثر ابراهیم حسنبیگی پرداخته و میزان بهرهگیری نویسندگان از این عناصر و نیز کارکردهای مورد نظر هر یک را تبیین کرده است. حاصل پژوهش حاکی از آن است که ایناس العباسی در 53 مورد از این عناصر بهره برده است که بیشتر بیانگر مضامینی مانند غم و اندوه و ... میباشد. در مقابل در رمان حسنبیگی 120 مورد ارتباط غیرکلامی به چشم میخورد که مفاهیمی مانند اضطراب و دلهره و ... را به مخاطب انتقال میدهد. در رمان هردو نویسنده، عناصر پیرازبان بیشترین کاربرد را در انتقال پیام داشته است؛ همچنین بیشترین کارکرد مورد استفادۀ آنها، کارکرد جانشینی و پس از آن تکمیلی است. سایر کارکردها نیز در رمانها بازتابی نداشتهاند.
