هدف پژوهش حاضر واکاوی جنبههای روانشناختی و کمتر شاختهشده یکی از برجستهترین رمانهای اواخر قرن نوزدهم انگلستان یعنی تصویر دوریان گری اثر اسکار وایلد است. این رمان فارغ از جنبه گوتیکی و همچنین دیدگاه زیباییشناسی اخالقی و هنری آن، اثری با رویکردهای روانشناختی است که قابلیت تفسیر و تحلیل بر مبنای نظریات روانشناسی چون فروید را دارد. لذا پس از بیان مفاهیم و نظریههای فروید در باب ساختار شخصیت، به روش توصیفی – تحلیلی به تحلیل و تبیین ارتباط آنها با ابعاد مختلف شخصیتهای رمان پرداخته شد. یافتههای پژوهش نشان داد جوهره اصلی داستان تلفیق جنبههای مختلف ساختار شخصیت آدمی و کشاکش آنهاست که به علت رابطه عاطفی مخربی که بین نهاد و من شکل میگیرد، به تسلط نهاد بر من و نادیده گرفتن فرامن میانجامد. با وجود این، برتری نهایی با فرامن است بر این اساس شخصیتهای رمان، به نوعی تجسم نظریه ساختار شخصیت فروید هستند؛ دوریان گری تجسم من، هانری تجسم نهاد، باسیل تجسم فرامن، تابلوی نقاشی تجسمی دیگر از فرامن و اتاق تاریکی که گری تابلو را در آن پنهان میکند نماد ضمیر ناخودآگاه گری است. بیشترین مکانیسم دفاعی بهکاربرده شده نیز فرافکنی، دلیلتراشی و سرکوب هستند.
