1405/02/20

علی‌رضا شوهانی

مرتبه علمی: دانشیار
ارکید:
تحصیلات: دکترای تخصصی
ریسرچ گیت:
دانشکده: ادبیات و علوم انسانی
اسکولار:
پست الکترونیکی: a.shohani [at] ilam.ac.ir
اسکاپوس:
تلفن:
HIndex:

مشخصات پژوهش

عنوان
سبک شناسی ساختاری و محتوایی شرف نامه بدلیسی
نوع پژوهش
مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها
سبک شناسی، تاریخ کرد، صفویه
سال 1401
مجله سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
شناسه DOI
پژوهشگران حسن سلطانی ، علی‌رضا شوهانی ، قهرمان شیری ، لیلی آقا مجیدی

چکیده

زمینه و هدف: کتاب شرفنامه منبع مهمی در تاریخ کردها و سرزمین کردستان است و یکی از باارزشترین مآخذ در بررسی تاریخ محلی ایران و عثمانی بویژه در قرن دهم است که مؤلف آن، خود شاهد بسیاری از رخدادهای این دوره بوده است. این اثر، علاوه بر نقل وقایع، شامل آگاهیهای فراوان درباره شیوه حکومتی ، دستگاه مالیاتی، دیوانی و اطلاعات جغرافیایی منابع کردنشین است. هدف این پژوهش، با توجه به ارزش این اثر و بقصد شناخت و معرفی بیشتر آن، بررسی ساختاری و محتوایی و نشاندادن مؤلفههای سبکشناسانۀ آن است. نگارندگان با توصیف و تحلیل شرفنامه در سه سطح زبانی ساختاری، ادبی هنری و زیباشناسی و محتوایی فکری، سعی کردهاند نکات ارزشمند و برجستۀ اثر را به مخاطب نشان دهند. روش مطالعه: روش تحقیق دراین مقاله، توصیفی تحلیلی میباشد و اطلاعات ازطریق جستجو در منابع کتابخانهای گردآوری شده است. گستره مطالعه، کتاب شرفنامه میباشد که نمونههای فراوانی از ویژگیهای سبکی و محتوایی مبتنی بر شیوه استقرایی از آن ذکر گردیده است. یافتهها: کتاب شرفنامه همان ویژگیهای نثرهای تاریخی دوره صفویه را دارد و از جانبی میراث دوره تیموریان نیز هست که با تأثیر پذیرفتن از عواملی همچون گسترش زبان ترکی در نتیجۀ تسلط حاکمان و فرمانروایان ترکزبان و نفوذ علمای شیعه در ترویج زبان عربی و همچنین بستر فرهنگی سرزمین کردزبان، سرشار از واژگان ترکی، مغولی، عربی و احیاناً کردی یا کردیگونه است. نتیجهگیری: ازجمله ویژگیهای نثر این کتاب، استفاده هنرمندانه از صنایع بدیعی در حوزه بدیع لفظی و معنوی است که از این میان سجع و جناس در حوزه بدیع لفظی و تشبیه فشرده، استعاره، تلمیح، کنایه و اغراق در حوزه بدیع معنوی، پربسامدترین آرایههای ادبی هستند. شرفنامه از نظر فکری، دربردارنده ویژگیهایی چون نخبهگرایی، شریعتمداری انتقادی و درعینحال رویکردی ستایشآمیز به کردها است. از دیگر ویژگیهای نثر این کتاب، اطناب و اسهاب و تکرار مترادفات است. مؤلف کتاب در دیباچه و همۀ سرفصلهای کتاب، سخن را تا آنجا که در توانایی اوست، با نثری مسجع به درازا میکشاند و هرگاه مقصودش تنها ذکر واقعه و رویدادی است، کلامش بسادگی میل میکند. قلم میرشرفالدین، روان و فهم مطالب، جز در مواردی نادر، آسان است.