علی نقی شکری

این پژوهش با هدف بررسی تأثیر سطوح مختلف پروبیوتیک‌های قابل حل در آب بر عملکرد، صفات لاشه، شاخص‌های خونی، ترکیب میکروبی روده و ویژگی‌های بافتی جوجه‌های گوشتی سویه راس 308 انجام شد. آزمایش در قالب طرح کاملاً تصادفی با اختصاص 250 قطعه جوجه گوشتی راس-308 مخلوط دو جنس به پنج تیمار، پنج تکرار در هر تیمار و 10 قطعه جوجه در هر تکرار اختصاص داده شد. تیمارهای آزمایشی عبارتند از: 1) جیره پایه (گروه شاهد)، 2) پروبیوتیک قابل حل در آب A (100 گرم در 1000 لیتر آب مصرفی)؛ 3) پروبیوتیک قابل حل در آبB (100 گرم در 1000 لیتر آب مصرفی)، 4) پروبیوتیک قابل حل در آب C (100 گرم در 1000 لیتر آب مصرفی) و 5) پروبیوتیک تجاری شناخته شده به منظور مقایسه با پروبیوتیک تجاری (100 گرم در 1000 لیتر آب مصرفی) (شاهد مثبت). نتایج نشان داد که پروبیوتیک‌های قابل حل در آب بر عملکرد جوجه‌های گوشتی در دوره‌های آغازین، رشد، پایانی و کل دوره و خصوصیات لاشه و وزن نسبی طحال، بورس و تیموس تأثیر نداشتند (05/0P). تیتر آنتی‌بادی سرم خون جوجه‌های گوشتی علیه ویروس‌های نیوکاسل (ND) و آنفلونزا (AI) و گلبول قرمز خون گوسفند (ایمنوگلوبولین-G (IgG)، ایمنوگلوبولین-M (IgM) و ایمنوگلوبولین کل (IgTotal) تحت تاثیر تیمارها قرار نگرفت. هیچیک از پروبیوتیک‌ها بر عرض پرز، نسبت ارتفاع پرز به عمق کریپت، ضخامت لایه لامیناپروپریا و لایه اپیتلیوم تاثیرگذار نبودند اما در مقایسه با گروه شاهد بدون پروبیوتیک، تقریباً همه جوجه‌های تغذیه شده با پروبیوتیک‌ها ارتفاع پرز بیشتری داشتند و افزودن پروبیوتیک‌های B و C منجر به افزایش معنی‌دار عمق کریپت ژژنوم شد و افزودن پروبیوتیک‌های A و B منجر به بهبود سطح مقطع پرز در مقایسه با گروه شاهد بدون پروبیوتیک شد و تغذیه جوجه‌های گوشتی با جیره‌های دارای پروبیوتیک‌های A و C منجر به بهبود ضخامت لایه عضلانی پرز‌های ژژنوم شد (05/0>P). در محیط کشت MRS و TSA، بیشترین تعداد کلنی شمارش شده متعلق به گروه‌های تغذیه شده با جیره‌های دارای پروبیوتیک‌های B، C و شاهد مثبت بود و در محیط کشت آگار، بیشترین و کمترین تعداد کلنی‌های ایلئومی شمارش شده به ترتیب متعلق به جوجه‌های دریافت کننده پروبیوتیک‌ نوترکیب A وC بود. به طور کلی، پروبیوتیک‌های قابل حل در این آزمایش اثرات مثبتی بر جمعیت میکروبی و مورفولوژی روده داشتند اما بر عملکرد و ایمنی جوجه‌ها تاثیری نداشتند و به نظر می‌رسد که اثرات مثبت آن‌ها محدود به دستگاه گوارش است. واژه‌های کلیدی: پروبیوتیک مایع، خصوصیات لاشه، جمعیت میکروبی ایلئوم، جوجه گوشتی، ریخت‌سنجی روده.