هدف: این پژوهش باهدف طراحی و تبیین مدل فرایندی مرجعیت علمی در آموزش عالی ایران انجامشده است. روش: روش تحقیق مورد استفاده، روش آمیخته اکشتافی (کیفی کمی) می باشد و از هدف کاربردی و به روش پیمایشی است. جامعه آماری در مرحله کیفی با استفاده از روش تحلیل مضمون، 10 نفر از افراد دارای شرایط مرجعیت درگذشته علمی ایران بوده است که با استفاده از روش نمونهگیری هدفمند انجامشده است و در مرحله دوم اساتید و صاحبنظران آموزش عالی شامل کلیه اعضای کمیتههای علمی فعال در وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، شامل 176 نفر که بهصورت نمونهگیری تصادفی طبقهای موردمطالعه قرارگرفتهاند. در مرحله اول تحقیق موضوع اتکاپذیری پژوهش توسط محقق رعایت شده و در مرحله دوم ضریب آلفای کرون باخ محاسبهشده که عدد 89/0 به دست آمده است. یافته ها: یافتههای کیفی شامل چهار مرحله: شامل مرحله پیدایش با پنج بعد، مرحله رشد و پرورش با شش بعد، مرحله تعامل با چهار بعد و مرحله تکامل با پنج بعد شناسایی گردید؛ و در پایان با استفاده از نرمافزار لیزرل مراحل فرایندی و ابعاد مورد آزمون قرار گرفت، مشخص گردید؛ بیشترین تأثیر تجربه محیطهای علمی جدید و یادگیری مناسب با میانگین رتبهای 82/3 و کمترین تأثیر مربوط به وجود فضا و محیط سیاسی برانگیزاننده و تقویتکننده فعالیتهای علمی با میانگین رتبهای 19/2 است. نتیجه گیری: نظر به نقش مرجعیت علمی در افزایش توان رقابتی کشور و همچنین جایگاه آن در اسناد بالادستی ضرورت دارد، با انجام برنامههای عملیاتی مناسب برای توجیه و آگاهسازی مدیران علمی کشور و بهتبع آنهمه دانشپژوهان شایسته از طریق برگزاری سمینارها و مجلات و انجمنهای علمی و صداوسیما اقدامات کافی به عمل آید.
