منطوق تربیتی اصل هشتم قانون اساسی، مکانیسمی غیر کیفری، خیرخواهانه، کم هزینه، تقویت کننده ارزشهای انسانی و عاملی بازدارنده و نوعی نظارت عمومی و مراقبت همگانی است که در آیات متعدد قرآن، بیان و عمل ائمۀ معصومین (ع) و قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران (اصل هشتم) مورد تاکید قرار گرفته است. با عنایت به برکات و آثار تربیتی، اجتماعی، اقتصادی و معنوی امر به معروف و نهی از منکر، راهکار پیشگیرانه اسلام برای مبارزه با بزهکاری و پیشگیری از وقوع جرم و انحراف، عصیان جوانان، جنایات سازمان یافته، حقکشی، کژمداری، هرج و مرجگرایی، آدمکشی و آدمربایی، اعتیاد، بیعدالتیهای اجتماعی و بیگانگی از آزادی درونی و فکری توسل به این مکانیسم مترقی تجویز گردیده است. هدف مقاله حاضر مدد رساندن به مانایی، پویایی و نهادینه ساختن این فرضیه الهی تربیتی است که عاملی برای نجات مردمان از هبوط به کژیها و کجرویها تلقی می گردد. این مقاله در پی آن است تا توان قانون اساسی(اصل هشتم) و آموزه های دینی –تربیتی و اثرگذاری آن در پیشگیر ی از وقوع جرم در جامعه را مورد تحلیل قرار دهد. بررسی ها نشان میدهد که تعرض قانونگذار و تاکید آموزه های دینی بر اعمال این اصل در راستای نهادینه ساختن اصول تربیت اسلامی در جامعه معنا دار بوده و مفید به مقصود می باشد. تحقیق حاضر از نظر هدف کاربردی، نوع آن کیفی و از لحاظ گرد آوری داده ها اسنادی و مطالعات ثانویه فرا ترکیب و مبتنی بر مطالعه منابع برخط داخلی و خارجی به روش تحلیل انتقادی است.
