از جملهی تعبیرات پرکاربرد در روایات، «ینبغی» و «لا ینبغی» است. این تعبیرات در لغت به معنای طلب،جواز،سزاوار، تمکن و تیسر است؛ مشتقات این مادهی لغوی در قرآن کریم نیز، در همین معنا به کار رفته است.این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی به کاربستهای روایی این تعبیرات ، ضرورت مفهومشناسی و واکاوی مفاد آن می پردازد. به نظر میرسد در دلالت «ینبغی» بر جواز تکلیفی،مناقشه و خلافی در میان نیست؛ آنچه محل نقض و ابرام فقهای امامیه قرار گرفته است مدلول «لا ینبغی» است. با تتبع در منابع لغوی، تأمل در کاربردهای روایی این تعبیر و دقت در استعمالات آن فراوانی استعمال آن در تحریم قابل استفاده است. شاید بتوان با تمسک به این کثرت استعمال و انصراف ناشی از آن، همچنین، برخی مؤیدات روایی بر غلبهی ظهور این مادهی لغوی در حرمت بر ظهور آن در کراهت تأکید نمود. بعضی از لغت شناسان «ینبغی» را واجد معنایی اعم از عدم تمکن و عدم تیسر تلقی کرده و آن را به معنای عدم شایستگی و فقدان اهلیت تفسیر نمودهاند .
