یکی از مهمترین فلزات سنگین موجود در آلایندههای محیط زیست، مشتقات سرب مانند استات سرب میباشدکه گستردهترین آلودهکننده محیط زیست در جهان میباشد. استفاده از سرب در صنایع مختلفی همچون رنگسازی، باطریسازی، صنعت چاپ، سوخت خودروها و مواد آرایشی کاربرد گسترده و روزافزونی دارد. گیاه آلوئه ورا، گیاهی بوتهای، چندساله، با برگهای سبز رنگ، ضخیم وگوشتی است. ژل این گیاه از دیرباز، استفادههای فراوانی در مصارف درمانی داشته ومنبع غنی از ترکیبات فیتوشیمیایی مختلف و مفید مانند آمینواسیدها، اسیدهای چرب، ساپونینها، استرونها، پلی ساکاریدها، انواع ویتامینها وپروتئینهااست. به همین دلیل در این مطالعه اثر درمانی این گیاه بر تغییرات بافتشناسی ایجاد شده توسط استات سرب بر غده هیپوفیز مورد ارزیابی قرار گرفت. به منظور انجام این مطالعه، تعداد 32 سر موش صحرایی نر نژاد ویستاربه 4 گروه تقسیم شدند: گروه شاهد: بدون دریافت دارو و با مصرف آب و غذای معمولی نگهداری شدند. گروه استات سرب : به حیوانات این گروه به مدت 6 هفته استات سرب به میزان mg/kg 20 به روش داخل صفاقی تزریق گردید. گروه استات سرب-آلوئهورا: به حیوانات این گروه به مدت 6 هفته علاوه بر تزریق استات سرب به روش و میزان فوق، همزمان ژل گیاه آلوئهورا به میزان mg/kg 400 به صورت گاواژ داده شد. گروه آلوئهورا: به حیوانات این گروه به مدت 6 هفته ژل گیاه آلوئهورا به روش ومیزان فوق داده شد. در پایان دوره آزمایش، موشهای صحرایی آسانکشی شده و نمونه هیپوفیز خارج گردید. برای بررسی میکروسکوپی نسبت تهیه مقاطع بافتی و انجام رنگآمیزی هماتوکسیلین-ائوزین اقدام شد. نتایج حاصله از مطالعه حاضر نشان داد که تیمار با استات سرب باعث ایجاد دگرگونی ظاهری مانند هیپوتروفی و پرخونی در غده هیپوفیز و نیز ایجاد تغییرات بافتی و سلولی ازجمله کاهش کلی تعداد سلولها و به هم ریختگی آرایش آنها ، هتروکروماتینه شدن و محو شدن هسته و واکئوله شدن سیتوپلاسم وهمچنین اسیدوفیلی شدن سیتوپلاسم سلولها در هیپوفیز خلفی و میانی گردید. اما تجویز خوراکی ژل گیاه آلوئهورا به مقدار mg/kg 400 به ازای وزن حیوانات توانست تمامی عوارض و اختلالات میکروسکوپی و تغییرات ماکروسکوپی ایجاد شده را بهبود ببخشد. بنابراین تجویز خوراکی ژل آلوئهورا میتواند موجب کاهش و یا مهار اثرات مخرب استات سرب موجود در آلایندههای محیطی بر ساختار و عملکرد غده هیپوفیز شود.
