1405/06/16
بهروز  سپیدنامه

بهروز سپیدنامه

مرتبه علمی: دانشیار
ارکید:
تحصیلات: دکترای تخصصی
ریسرچ گیت:
دانشکده: ادبیات و علوم انسانی
اسکولار:
پست الکترونیکی: b.sepidnameh [at] ilam.ac.ir
اسکاپوس:
تلفن: 09181410192
HIndex: 0

مشخصات پژوهش

عنوان
سنّت‌های الهی و نهادینه کردن سبک زندگی اسلامی از منظر قرآن و حدیث و مطابقت نظر پاسخ‌گویان با مدل قرآنی و روایی ارائه شده
نوع پژوهش
طرح پژوهشی خاتمه یافته
کلیدواژه‌ها
سنت‌های الهی، سبک زندگی اسلامی، اعتقادات، تمایلات، هنجارها، دانشگاه ایلام.
سال 1404
پژوهشگران مجتبی محمدی انویق ، بهروز سپیدنامه

چکیده

باورمندی به سنت‌های الهی و التزام به شاخص‌های سبک زندگی اسلامی در قرآن و روایات از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. این پژوهش از نوع پژوهش ترکیبی اکتشافی متوالی و متکی بر دو نوع مطالعه توصیفی - تحلیلی و پیمایشی است و در پی بازنمایی انواع سنت‌های الهی و ابعاد مختلف سبک زندگی اسلامی در قرآن و حدیث و بازتاب آن‌ها در باورها و زندگی دانشجویان است. منابع روش ترکیبی، قرآن و کتب معتبر سیره و حدیث است. جامعۀ آماری بخش پیمایشی، دانشجویان دانشگاه ایلام به تعداد 7200 نفر است که با استفاده از جدول مورگان تعداد 370 نفر از آنان به عنوان نمونه برآورد و با استفاده از نمونه‌گیری طبقه‌ای ساده انتخاب شده‌اند. ابزار گردآوری داده‌ها در بخش تفسیری، فیش‌برداری و در بخش پیمایشی پرسشنامه محقق‌ساخته است که اعتبار صوری و محتوایی آن از طریق داوران و پایایی آن از طریق آزمون آلفای کرونباخ مورد تأیید قرار گرفت. روش تحلیل یافته‌ها در بخش تفسیری، مقوله‌بندی و در بخش پیمایشی استفاده از آمار توصیفی و استنباطی است. در بخش تفسیری، سنت‌های الهی در دو دسته سنت‌های الهی مطلق و سنت‌های الهی مشروط بازنمود شدند. سنت‌های مطلق الهی شامل سنت تغییر سرنوشت انسان‌ها، امتحان و آزمایش، آزادی و اختیار، اتمام حجت و استخلاف است. سنت‌های مشروط الهی در دو بخش سنت‌های الهی در ارتباط با مؤمنان و سنت‌های مشروط الهی در ارتباط با کافران شناسایی شدند. سنت‌های مربوط به مؤمنان شامل سنت زیادت هدایت، زیاد نعمت شکرگزاران و نصرت مؤمنان و پیروزی حق و سنت‌های مربوط به کافران شامل اضلال کافران، خواری و خذلان کافران، استبدال، املاء و استدراج، امهال و تمهیل و نابودی و شکست کافران است. سبک زندگی اسلامی به سه بعد باورها، تمایلات و هنجارها شناسایی شد. بعد باورهاو اعتقادات شامل اصول دین (توحید، نبوت، معاد، عدل و امامت)، مدیریت تمایلات (اخلاق اسلامی) شامل شناخت نفس، تزکیه نفس و رعایت اعتدال در صفات است. بُعد هنجارهای رفتاری شامل ارتباط با خدا، ارتباط با انسان و ارتباط با طبیعت است. در بخش پیمایشی از سنت‌های مطلق الهی سه سنت تغییر، امتحان و ابتلا و آزادی و اختیار انسان‌ها و از سنت‌های الهی مشروط در ارتباط با مؤمنان سنت زیادت نعمت شکرگزاران و نصرت مؤمنان و پیروزی حق شاخص‌سازی شدند. سه بعد اعتقادات، تمایلات و هنجارها نیز در ابزار تحقیق صورت‌بندی شدند. یافته‌های به دست آمده بخش کمی مؤید آنند که بین جنس پاسخگویان و تمامی ابعاد سبک زندگی اسلامی، باورمندی به سنت‌های الهی و نیز بهره‌مندی از منابع کسب دانش و معرفت دینی، تفاوت معنی‌داری مشاهده نشد. بین رشتۀ تحصیلی، محل سکونت (خوابگاه/ غیر خوابگاه)، وضعیت اسکان (بومی/ غیر بومی) و وضعیت اشتغال پاسخگویان و میزان باورمندی آنان به سنت‌های الهی و میزان التزام به سبک زندگی اسلامی تفاوت معنی‌داری مشاهده نشد. بین مقطع تحصیلی، خودارزیابی تحصیلی و وضعیت تأهل پاسخگویان و میزان باورمندی آنان به سنت‌های الهی و میزان التزام آنان به سبک زندگی اسلامی تفاوت معنی‌داری مشاهد شد. به طور کلی بین میزان باورمندی به سنت‌های الهی و میزان التزام به سبک زندگی اسلامی همبستگی مثبت وجود داشت.