هدف اصلی این مقاله معرفی سیستم مالیات بر درآمد دوگانه و مقایسه آن با سیستم مالیات بر مجموع درآمد و سیستم مالیاتی ایران است. علیرغم حذف مالیات بر مجموع درآمد در اصلاحات مصوب ۱۳۸۰ قانون مالیاتهای مستقیم کشور، در سالهای اخیر توجه ویژهای به اصلاحات مالیات بر درآمد شخصی در حال شکلگیری است. از این رو شناخت علمی سیستمهای مالیات بر درآمد شخصی و مقایسه آنها با سیستم مالیاتی کشور یک ضرورت اجتناب ناپذیر است. برای این منظور در این مقاله سه سیستم مذکور به طور جداگانه معرفی، سپس بر اساس معیارهای نیازهای درآمدی دولت، مشکلات اجرا و تمکین و برابری و کارایی مقایسه شدند. نتایج نشان میدهد که در همه معیارها سیستم مالیاتی ایران نسبت به دو سیستم دیگر وضعیت نامطلوبی دارد، اگرچه در ایجاد این وضعیت عوامل مختلفی نقش دارند اما قسمت عمده چالشهای موجود به قوانین و مقررات مالیاتی برمیگردد. بنابراین در راستای بهبود سیستم مالیاتهای مستقیم کشور بر اساس سیستم مالیات بر درآمد دوگانه و تجربه کشورهای نوردیک توصیه میشود که اول، پایه مالیات بر درآمد سرمایه(شامل بهره، سود سهام، عایدی سرمایه، درآمد اجارهای، بازدهی ضمنی سرمایه فعالیتهای غیرشرکتی) گسترده و نرخ مالیات آن به کمترین نرخ در مالیات بر درآمد شخصی کاهش یابد. دوم، برای سیاستهای بازتوزیعی از نرخهای تصاعدی مالیات بر درآمد کار و برای نابرابری ناشی از درآمدهای حاصل از پساندازهای خارج از درآمد کار و داراییهایی که به صورت ارث انتقال مییابند از ابزار مالیات بر ارث استفاده شود. سوم، جهت حفط کارایی و خنثی بودن باید رفتار مالیاتی با کلیه شکلهای درآمد سرمایه اشخاص، درآمد شرکتها و کلیه فعالیتهای غیرشرکتی از جمله مشاغل یکسان شود و در نهایت برای حل برخی چالشهای مالیات بر مشاغل باید قواعد تفکیک درآمد کشورهای نوردیک را به کار بست با این تفاوت که در ایران این روش برای برآورد درآمد سرمایه مشاغل مختلف مورد استفاده قرار گیرد.
