پارامترهای مختلف اقلیمی و هیدرولوژیکی در یک منطقه از عواملی هستند که بر اقلیم آن منطقه تاثیرگذار بوده و شناخت آنها تعیینکننده اقلیم آن منطقه میباشد. تغییرات اقلیمی از مباحث مهم اقلیمی است که در سالهای اخیر افکار پژوهشگران و حتی سران حکومتها و سازمانها را به دلیل اثراتی که بر فعالیتهای سیاسی، اجتماعی، اقتصادی دارا میباشد، به خود اختصاص داده است. اگر چه در کشور ما نیز این مسئله کمتر مورد توجه بوده است، اما در سالهای اخیر تحقیقات و کنفرانسهایی را در پی داشته است. تحقیق حاضر نیز در همین راستا و به دلیل اهمیت آن به منظور بررسی و ارزیابی تغییرات اقلیمی و هیدرولوژیکی در استان ایلام که کمتر مورد توجه واقع شده، صورت پذیرفته است. در این مطالعه سعی گردید تا با استفاده از آزمون من کندال در نرمافزار متلب ارتباط بین تغییرات زمانی پارامترهای اقلیمی و هیدرولوژیکی بررسی شود. به این منظور از دادههای آماری ایستگاههای هواشناسی و آبسنجی استان ایلام استفاده گردید. در این تحقیق روند تغییرات زمانی متغیرهای رواناب، بارش، دما، تبخیر و رطوبت نسبی در مقیاس ماهانه، فصلی و سالانه بررسی شد و از آزمون من کندال تحت سه فرض استقلال دادهها، پایستاری کوتاهمدت و پایستاری بلندمدت استفاده گردید. در وهله اول با در نظر گرفتن فرض استقلال دادهها، آزمون من کندال استفاده شد، و در وهله دوم برای بررسی خود همبستگی کوتاه مدت و بلند مدت سری زمانی از دو آزمون خودهمبستگی و نمایه هارست استفاده شد. در نهایت، نتایج آزمون من کندال برای رفع اثر پایستاری کوتاهمدت و بلندمدت در دادهها، مورد اصلاح و بازنگری قرار گرفت و به کمک آمارههای اصلاحشده درباره معنادار بودن روندهای موجود قضاوت شد. نتایج حاصله نشان داد که، در شمال و جنوب استان نقش باران در کاهش رواناب بسیار موثر بوده، بطوریکه کاهش باران در فصلهای سرد استان باعث کاهش میزان رواناب در فصلهای گرم شده است. همچنین بالا بودن میزان میانگین دما باعث افزایش میزان تبخیر در قسمتهای شمالی، جنوبی و غرب استان در ماههای گرم سال شده است. مقایسه تطبیقی روند تغییرات میانگین دما و رطوبت، همسویی کامل این دو متغیر اقلیمی را نشان نمیدهد. با این حال کاهش رطوبت در هوا همسو با کاهش بارش در بسیاری از نقاط غربی و شرقی این استان رخ داده است، به طوریکه دسترسی سیستمهای بارش به رطوبت کم در جو باعث بارش کمتری شده است. لذا با توجه به تاثیرگذاری مستقیم پارامتر بارش روی سایر متغیرهای اقلیمی و هیدرولوژیکی مانند رواناب، رطوبت و غیره نتایج بدست آمده قابل تامل هستند.
