اسفندیار محمدی

در سالهای اخیر، گردشگری و گردشگرپذیری روستایی به عنوان راهکارهای جدید توسعۀ مناطق روستایی بهمنظور تأمین نیازمندیهای روستاییان، جلوگیری از مهاجرتهای بیرویۀ آنها، اشتغالزایی و... ارائه شدهاست؛ اما در مناطق روستایی موانعی وجود دارد که روند توسعۀ گردشگری را با مشکل مواجه میسازد؛ ازاینرو هدف این پژوهش شناسایی موانع گردشگرپذیری روستای هدف گردشگری حیدرآباد سیوان است که با رویکرد کیفی- کم ی انجامگرفتهاست. در روش کیفی 99 نفر از مسئوالن و متخصصان گردشگری و توسعۀ روستایی به روش نمونهگیری گلولهبرفی انتخاب شدند و از آنها مصاحبه بهعملآمد. پس از مشخصشدن موانع پرسشنامهای، از نتایج مصاحبه طراحی و در اختیار نمونۀ آماری در بخش کم ی قرار گرفت. در مرحلۀ کم ی تعداد 192 نفر از ساکنان روستا با استفاده از فرمول کوکران، 911 نفر از گردشگران و 91 نفر از مسئوالن به شیوۀ تصادفی ساده انتخاب و بین آنها پرسشنامه توزیع شد. روایی پرسشنامۀ مورد استفاده بهشیوۀ صوری و پایایی آلفای کرونباخ به میزان 525/1 تأیید شد. تجزیهوتحلیل دادهها در بخش کیفی بهصورت تحلیل همزمان و تشخیص محقق و در بخش کم ی، از آزمون t تکنمونهای و فریدمن در نرمافزار آماری spss استفاده شدهاست. یافتههای کیفی حاکی از استخراج دو مقولۀ مرکزی و 9 مقولۀ اصلی داشت. در مرحلۀ کم ی مقولههای مرکزی و اصلی بهعنوان موانع گردشگرپذیری روستایی در دو دستۀ عوامل بیرونی )اقتصادی-مالی، اداری-ساختاری( و عوامل درونی )اجتماعی-فرهنگی، کالبدی-فضایی و زیرساختی-رفاهی( مورد تأیید قرار گرفتند. همچنین عامل زیرساختی- رفاهی با میانگین رتبۀ )99/9 )و عامل اجتماعی- فرهنگی با میانگین رتبۀ )22/1 ) بهترتیب بهعنوان اثرگذارترین و کماثرترین موانع شناسایی شدند