احسان اله زیدعلی

به منظور شناخت ویژگی‌های اکولوژیک برخی خصوصیات جوانه زنی و سبز شدن بذور کنگر ابلق (شیردار) که از گیاهان هرز خسارتزا در محصولات زمستانه به شمار می‌رود، آزمایشات جوانه‌زنی در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار در سال 1392 در آزمایشگاه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد اجرا شد. اثر دما بر جوانه‌زنی بذور در ژرمیناتور تحت نوسان دمایی 5/15، 10/20، 15/25، 15/30و 20/35 درجه سانتی‌گراد شب/روز، اثر شوری با استفاده از محلول‌های صفر، 10، 20، 40، 80، 160 و 320 میلی‌مولار کلرور سدیم و اثر اسیدیته با استفاده از محلول‌های بافر با اسیدیته تنظیم شده 5 تا 9 به‌طور جداگانه مورد بررسی قرار گرفت. برای مطالعه‌ی اثر عمق دفن بذر روی سبزشدن گیاهچه، بذور گیاه در اعماق صفر، 1، 2، 4 و 8 سانتی‌متر دفن شدند. نتایج نشان داد بالاترین و پایین‌ترین درصد جوانه زنی تحت تأثیر دماهای مختلف به ترتیب در تیمار دمایی20/35 (شب/ روز) با 5/98 درصد و 5/15 (شب/ روز) با 38 درصد جوانه‌زنی مشاهده شد. همچنین، با افزایش میزان شوری از صفر به 80 و 320 میلی‌مولار درصد جوانه‌زنی بذور به ترتیب با 42 و 90 درصد کاهش همراه بود. بذور کنگر شیردار در عمق 0 و 1 سانتی‌متر به ترتیب دارای 35/93 و 37/89 درصد سبز شدن بودند که با افزایش عمق دفن بذور به 8 سانتی‌متر، درصد سبز شدن نسبت به سطح صفر سانتی متر با 60 درصد کاهش همراه بود. تیمار اسیدیته بر جوانه‌زنی این گیاه در سطح یک درصد اثر معنی‌داری داشت. کمترین (30 درصد) و بیشترین (5/96 درصد) درصد جوانه‌زنی به ترتیب در اسیدیته 5 و در 8 مشاهده شد. به طور کلی، نتایج نشان داد که دماهای پایین، سطوح بالای تنش شوری، اسیدیته کمتر و بیشتر از حد خنثی و دفن بذر در سطح خاک و همچنین عمق بیش از 4 سانتی متر برای رشد علف هرز کنگر ابلق محدود کننده می باشد که این اطلاعات می تواند در کنترل بوم سازگار این علف هرز مفید باشد.