جوانهزنی گیاهان واکنش متفاوتی به نانو ذرات نشان میدهد. کاربرد نانو ذرهای که تأثیر مثبت بر جوانهزنی و رشد گیاه زراعی و تأثیر منفی بر علف هرز داشته باشد، میتواند در کنترل علفهرز مفید باشد. جهت بررسی تأثیر غلظتهای مختلف نانو اکسید روی بر خصوصیات جوانهزنی یولاف وحشی و دو ژنوتیپ گندم، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار در آزمایشگاه دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام در سال 1395 انجام شد. فاکتورهای آزمایش شامل ژنوتیپ گیاهی در سه سطح (ارقام بهرنگ و سیوند گندم و یولاف وحشی) و نانو اکسید روی در چهار سطح (صفر بر تمامی صفات (P≤0/ 100 و 500 پیپیام) بود. نتایج نشان داد که نانو ذرات اکسید روی و ژنوتیپ و اثر متقابل آنها تأثیر معنیداری ( 01 ، (شاهد)، 10 مورد بررسی داشتند. طول ساقهچه هر دو رقم گندم تا سطح 100 پیپیام نانو ذره افزایش و پس از آن کاهش یافت. درحالیکه افزایش هر کدا م از سطوح نانو ذره باعث کاهش معنیدار طول ساقهچه یولاف وحشی شد. افزایش سطوح نانو ذره تا سطح 10 پیپیام منجر به افزایش معنی دار طول ریشهچه یولاف وحشی و رقم سیوند گندم شد و از این غلظت به بعد این صفت کاهش یافت. طول ریشه چه رقم بهرنگ گندم با افزایش غلظت نانو ذره حدود 71 درصد کاهش نشان داد. غلظتهای مختلف نانو اکسید روی تأثیر معنیداری بر وزن خشک رقم سیوند گندم نشان نداد ولی باعث کاهش این صفت در رقم بهرنگ و افزایش در یولاف وحشی شد. تأثیر غلظت نانو ذره بر وزن خشک ساقه یولاف و رقم بهرنگ منفی و بر رقم سیوند مثبت بود. سرعت و درصد جوانهزنی ارقام گندم تحت تأثیر نانو ذره قرار نگرفت ولی غلظت 500 پیپیام نانو اکسید روی باعث افزایش حدود 63 درصدی این صفات در یولاف وحشی شد. بطور کلی، نتایج نشان داد که استفاده از نانو ذرات اکسید روی در زراعت گندم میتواند منجر به جوانهزنی و رشد بیشتر علف هرز یولاف وحشی نسبت به گندم و درنتیجه نیاز به هزینه و تلاش بیشتر جهت کنترل علفهرز گردد و توصیه نمیشود.
