احسان اله زیدعلی

جوانه‌زنی و سبز شدن گیاهان هرز بنگ دانه، عروسک پشت پرده و ترشک در شرایط محیطی مختلف در آزمایشگاه علفهای هرز دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد انجام و اثر دما بر جوانه زنی بذور در ژرمیناتور تحت نوسانات دمایی 5/15، 10/20، 15/25، 15/30 و 20/35 درجه سانتیگراد شب/روز، اثر شوری و تنش اسمزی با استفاده از محلول های 0، 10، 20، 40، 80، 160، 320 میلی مولار کلرور سدیم و 0، 1/0-، 2/0-، 4/0-، 6/0-، 8/0- ، 1- مگاپاسکال پلی اتیلن گلیکول و اثر اسیدیته با استفاده از محلول های بافر با اسیدیته تنظیم شده 5 تا 9 مورد مطالعه قرار گرفتند. برای مطالعه‌ی اثر عمق کاشت بذر روی سبز شدن گیاهچه بذور هر گیاه در اعماق 0، 1، 2، 3 و 4 سانتی متر قرار گرفتند. نتایج نشان داد که بیشترین میزان جوانه زنی بنگ‌دانه در دمای 15/25 به ترتیب با 50/86 و 50/60 درصد برای رژیم روشنایی/ تاریکی و تاریکی کامل، عروسک پشت پرده در دمای 10 /20 (شب/روز) با 93 درصد در رژیم روشنایی/ تاریکی و بیشترین جوانه‌زنی ترشک در دمای 15/25 (شب/روز) در هر دو رژیم مشاهده شد. افزایش شوری باعث کاهش درصد جوانه زنی شد، به طوری‌که شوری 90/40، 85/22 و 47/101 میلی مولار، برای کاهش 50 درصد حداکثر جوانه زنی بنگ‌دانه، عروسک‌پشت‌پرده و ترشک ثبت گردید. با افزایش پتانسیل اسمزی جوانه زنی کاهش معنی داری داشت. مدل لجستیک سه پارامتری کاهش 50 درصد حداکثر جوانه‌زنی را در بنگ‌دانه، عروسک‌پشت‌پرده و ترشک به ترتیب 58/0-، 49/0- و50/- مگاپاسکال تعیین نمود. بیشترین جوانه زنی در بنگ‌دانه، عروسک پشت پرده و ترشک به‌ترتیب در اسیدیته های 7 ، 6 و 7 مشاهده شدند. با افزایش عمق کاشت ظهور گیاه‌چه به‌طور معنی داری کاهش یافت. مدل نمایی کاهشی عمق 50 درصد، کاهش سبز شدن را برای بنگ‌دانه، عروسک-پشت‌پرده و ترشک به ترتیب برابر 62/2، 93/1 و 88/1 سانتی متر براورد نمود.