احسان اله زیدعلی

ارتباط کشاورزی حفاظتی با روش های خاکورزی و کاربرد نیتروژن، برای درک بهتر نقش آنها در عملکرد آگرو اکوسیستمها حیاتی می باشد. به همین منظور آزمایشی بهصورت کرتهای خرد شده در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در سال های 1398-1396 در شهرستان دره شهر، استان ایالم انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل سه روش خاکورزی شامل خاکورزی حفاظتی )استفاده از خاک ورز مرکب و فاروئر(، متداول )یکبار گاو آهن برگردان دار+ یکبار دیسک+ فاروئر( و فشرده )دوبارگاو آهن برگردان دار+ دوبار دیسک+ فاروئر( بعنوان عامل اصلی و نیتروژن در پنج سطح شامل عدم مصرف و مصرف 50 ، 100، 150 و 200 کیلوگرم در هکتار کود شیمیایی اوره در کرت فرعی بود. نتایج نشان داد که بیشترین عملکرد دانه )7615 کیلوگرم در هکتار( با روش خاکورزی حفاظتی بدست آمد که نسبت به خاکورزی فشرده و خاکورزی متداول به ترتیب 3/22 و 8/5 درصد افزایش نشان داد. همچنین، مصرف 200 کیلوگرم در هکتار نیتروژن بیشترین عملکرد دانه را دارا بود که نسبت به حالت عدم مصرف نیتروژن 21 درصد افزایش نشان داد. نتایج مقایسه میانگین نشان داد که در تیمار خاکورزی متداول محتوی کلروفیل a ،b و کل نسبت به خاکورزی فشرده به ترتیب 4/8 ،7/23 و 6/12درصد افزایش نشان داد. مقایسه میانگین تیمار نیتروژن نشان داد که بیشترین کلروفیل a ،b و کل در مصرف 150 کیلوگرم در هکتار نیتروژن به ترتیب به میزان 92/10 ، 59/3 و 51/14 میلی گرم بر گرم وزن تر بدست آمد. در مصرف 200 کیلوگرم در هکتار نیتروژن بیشترین غلظت نیتروژن ماده خشک برگ)27/1 درصد( بدست آمد. همچنین نتایج نشان داد که در تیمار سال دوم و خاکورزی حفاظتی بیشترین نیتروژن ماده خشک برگ به میزان 25/1 درصد و کمترین میزان نیز در تیمار سال اول و خاکورزی متداول به میزان 1/1 درصد بدست آمد. با توجه به نتایج اجرای خاکورزی حفاظتی نسبت به نظام خاکورزی متداول و فشرده اثر سودمند تری بر افزایش خصوصیات رشد، عملکرد کمی و کیفی و اجزای عملکرد داشت. میتوان اظهار کرد که اجرای خاکورزی حفاظتی قادر است به جذب نیتروژن کمک کرده که این امر باعث بهبود عملکرد میشود.