به منظور ارزیابی توانایی رقابت ژنوتیپهای مختلف نخود زراعی (Cicer arietnium L.) با علفهای هرز، آزمایشی در قالب طرح لاتیس ساده 7×7 با 49 ژنوتیپ اجرا گردید. ژنوتیپها در شرایط عدم رقابت با علفهای هرز و در شرایط رقابت با علفهای هرز مورد مقایسه و ارزیابی قرار گرفتند. نتیجه تجزیه همبستگی بین صفات عملکرد بذر و اجزای آن با تراکم علف هرز در دو مرحله رشد و وزن خشک علفهای هرز نشان داد که تراکم علفهرز در اوایل دوره رشد بالاترین همبستگی منفی و معنیدار را با عملکرد و اجزای آن دارد. بررسی همبستگی صفات عملکرد و اجزای آن با شاخصهای تحمل و روش ترسیمی بایپلات، سه شاخص میانگین حسابی(MP)، میانگین هندسی(GMP) و شاخص تحمل (STI) را بعنوان بهترین شاخصها جهت بررسی تحمل ژنوتیپها معرفی کرد. تجزیه بایپلات بر اساس شاخصهای تحمل، 10 ژنوتیپ را به عنوان بهترینها معرفی نمود که این ژنوتیپها به لحاظ پایداری عملکرد در هر دو شرایط کشت مطلوبترین عملکرد را حاصل نمودهاند، لذا میتوان احتمالا جهت کشت و کار در مناطقی که وجین علفهای هرز مقرون بصرفه نمیباشد، توصیه نمود. تجزیه خوشهای براساس شاخصهای تحمل و عملکرد در شرایط بدون تداخل و تداخل با علفهای هرز، ژنوتیپهای مورد بررسی را در چهار کلاستر دستهبندی کرد که اکثر ژنوتیپهای متحمل به علفهای هرز در کلاستر اول و دوم و اکثر ژنوتیپهای حساس به تداخل با بیشترین فاصله در کلاستر چهارم قرار گرفتند.
