به منظور بررسی تنوع و پراکنش علفهای هرز در مزاع غرب و شمال شرق کشور یک مطالعه در سال 1391 در 40 مزرعه از مزارع گندم آبی شهرستان خرمآباد و 27 مزرعه در مشهد انجام گرفت و فاکتورهای مربوط به فراوانی نسبی، غنای گونهای، تراکم و یکنواختی نسبی و نیز شاخصهای تنوع و غالبیت اندازهگیری شد. در این مطالعه 17 گونه از علفهای هرز خانواده گرامینه در مزارع گندم شناسایی شد که سه گیاه هرز علف پشمکی، یولاف زمستانه و جو دره بالاترین فراوانی را داشتند. فراوانی نسبی علف پشمکی اکوتیپ hirsotum در خرم-آباد با76/8 درصد بیشتر از اکوتیپ tectorum با فراوانی 76/4 درصد بود. یولاف وحشی زمستانه با 56/19 و پس از آن جو دره با 52/13 درصد فراوانی نسبی از میانگین 5 نمونهگیری در هر مزرعه بیشترین فراوانی را به خود اختصاص دادند. در مزارع مشهد فراوانی نسبی علف پشمکی اکوتیپ tectorum با44/12 درصد بیشتر از اکوتیپ hirsotum با فراوانی نسبی 25/7 درصد بود و یولاف بهاره و جو دره به ترتیب با 99/13و 95/12 درصد، دارای بیشترین فراوانی نسبی بودند. نتایج مطالعه نشان داد که ارتفاع از سطح دریا تاثیر چندانی در تراکم گیاهان هرز گرامینه ندارد. مقدار شاخص تنوع شانون-وِینر برای علفهای هرز مزارع گندم در خرمآباد، 24/2 و در مشهد، 16/2 و شاخص غالبیت سیمپسون مزارع گندم خرمآباد 960/0 و مشهد 764/0 بدست آمد. به نظر میرسد اصلی ترین عامل تفاوت در تنوع گونهای و غالبیت، میزان و نوع عملیات مدیریتی در مزارع مورد پایش باشد.
