علفهای هرز بهعنوان یکی از عوامل محدودکننده اصلی در کاهش عملکرد کنجد شناخته میشوند، در حالی که کاربرد عناصر ریز مغذی مانند آهن و روی میتواند نقش مؤثری در بهبود شاخصهای زراعی و فیزیولوژیک این گیاه ایفا کند. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر سطوح مختلف سولفات آهن و سولفات روی بر ویژگیهای زراعی و فیزیولوژیک کنجد تحت شرایط کنترل و عدم کنترل علفهای هرز، در سال زراعی 1402 در منطقه دشت سومار شهرستان قصر شیرین اجرا شد. آزمایش به صورت طرح کرتهای خرد شده در قالب بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار طراحی گردید. تیمارهای اصلی شامل دو سطح کنترل علفهرز (شامل کنترل مکانیکی و شیمیایی) و عدم کنترل، و تیمارهای فرعی شامل سطوح مختلف سولفات آهن (0، 150 و 300 پیپیام) و سولفات روی (300 و 500 پیپیام) بودند که به صورت محلولپاشی در مراحل رشد 6 و 15 برگی اعمال شدند. نتایج نشان داد که بیشترین عملکرد دانه (8/1068کیلوگرم در هکتار) در تیمار ترکیبی کنترل علفهرز، کاربرد 300 پیپیام سولفات آهن و 300 پیپیام سولفات روی به دست آمد که نسبت به تیمار عدم کنترل علفهرز و عدم مصرف ریزمغذیها، 29 درصد افزایش معنیدار را نشان داد. همچنین، تأثیر سطوح سولفات روی و آهن بر درصد روغن دانه کنجد معنیدار بود. بالاترین درصد روغن دانه در تیمار 500 پیپیام سولفات روی (9/51 درصد) و 300 پیپیام سولفات آهن (2/52 درصد) مشاهده شد که اختلاف آماری معنیداری با سطوح پایینتر این عناصر داشت. به طور کلی، عدم کنترل علفهای هرز موجب کاهش معنیدار عملکرد دانه و کیفیت روغن کنجد گردید، در حالی که کاربرد همزمان سولفات آهن و روی به عنوان ریزمغذیهای کلیدی، بهبود قابل توجهی در اجزای عملکرد و شاخصهای کیفی محصول ایجاد نمود. این یافتهها اهمیت مدیریت تلفیقی علفهای هرز و تغذیه بهینه با ریزمغذیها را در افزایش بهرهوری کشت کنجد در مناطق نیمهخشک برجسته میسازد.
