در طول تاریخ اسلام، افراد و جریانهایی بودهاند که با اتخاذ خطمشی رادیکال، برداشتهای منحرفانه خود را به عنوان اسلام اصیل و انقلابی معرفی کرده و برخی از افراد ناآگاه را به دنبال خود کشیدهاند. در این راستا دو جریان تکفیری خوارج و القاعده عراق با شاخصههای مشترک فکری-رفتاری در حوزه این جریانهای افراطگرا قرار میگیرند. دو جریان سیاسی-نظامی که برخلاف جمهور علمای دین به مبارزه با حکام کشورهای اسلامی همت گمارده، با برداشت و خوانشی بدوی از دین و کنشهای ناشی از آن، خشنترین رفتارها را به نام دین اسلام اعمال کردهاند، تا جایی که در نوع خود رادیکالترین و خشونتبارترین نظام اندیشهای را رقم زدهاند. بر این اساس، نویسندگان در قالب چهارچوبی مقایسهای با بررسی این دو جریان اسلام‌گرا، منشأ خشونتها و رفتارهای ستیزهجویانه آنان را در جهالت و نداشتن آگاهیشان در امور مختلف نسبت به خود، تعالیم اسلامی، محیط و فرهنگ جوامع اسلامی وغیره میدانند که به گونه‌های مختلف تعصب، تکفیر، افراطگرایی وغیره متجلی شده است و با تفسیر غیرواقعی حقایق، جوّ اختلاف، تفرقه و کشتار را در جوامع اسلامی امری رایج جلوه دادهاند.
