با آغاز جنگ جهانی اول نیروهای انگلیسی و روسی که مأموریت اصلیشان ایجاد خط زنجیر نظامی در برابر آلمان-ها بود، با استفاده از ضعف حکومت مرکزی، شمال و جنوب ولایت قاینات را با موقعیت استراتژی خاص آن تحت-تسلط قراردادند. اما حضور مستقیم آنها گرفتاریها و نابسامانیهای گستردهای را در عرصههای مختلف بر مردم منطقه تحمیل نمود. با اینوصف پژوهش حاضر سعی دارد ضمن استفاده از منابع کتابخانهای، اسنادی، مطبوعاتی و مصاحبهای با استفاده از رویکرد توصیفی-تحلیلی و روش تاریخی نابهنجاریهای حضور این قدرتها را در دو عرصۀ اجتماعی و اقتصادی مورد واکاوی قراردهد. یافتههای پژوهش بر این مبنا استوار است: رفتار و عملکرد نیروهای متفقین طی جنگ جهانی اول در ولایت قاینات باتوجه به عدمنظارت دقیق قدرت مرکزی در این خطه، و از سویی شرایط نامساعد اقلیمی و طبیعی که بر منطقه حاکم بود، بحرانهای اقتصادی-اجتماعی را تشدید کرد. لذا این حضور حاصلی جز ضعف و زوال گستردهتر امور اقتصادی –اجتماعی و بهتبع آن گسترش نارضایتیهای اجتماعی را درپی نداشت.
