کودتای28 مرداد سرمنشاء بسیاری از حوادث تلخ تاریخی در ایران شمرده میشود. زیرا دورۀ جدیدی از استبداد را در کشور رقم زد، و راه سیطرۀ بیگانگان را بر سرنوشت سیاسی ایران هموار نمود. باتوجه به این امر پژوهش حاضر با دیدگاهی تاریخی درصدد است تا از یکسو نقش و اهداف طراحان و عوامل خارجی، و ازسوی دیگر عوامل اجرایی داخلی را با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و بهرهگیری از منابع کتابخانهای، مطبوعاتی و اسنادی مورد واکاوی قراردهد. یافتههای پژوهش با طرح این سوال که «هدف از طرح نقشۀ کودتا توسط عاملین آن چه بود و آنان چگونه نقشۀ خود را در ایران به اجرا درآوردند؟». بر این مبنا استوار است که: هدف انگلستان دستیابی مجدد به منافع نفتی، ملیزدایی از صنعت نفت و بازگردانیدن قدرت و سلطه از دسترفته و هدف ایالات متحده جلوگیری از گسترش خطرکمونیست و بدستآوردن سهمی از نفت ایران بود. آنها با بهرهگیری از شرایط بحرانی سیاسی-اقتصادی جامعه ایران و کمک شبکههای جاسوسی خود، اقدام به عملیات مخفیانه و جلب تودههای ناراضی برای اجرای طرح کودتا کردند.
