چکیده به لحاظ داشتن مقاومت نسبی به تنش های محیطی بخصوص (Carthamus tinctorius L.) گلرنگ خشکی، یک گیاه مناسب در شرایط دیم محسوب م یگردد. این تحقیق جهت بررسی اثر تراکم کاشت و آبیاری تکمیلی بر خصوصیات کمی و کیفی عملکرد علوفه دو رقم گلرنگ در مزرع هی دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام اجرا شد. آزمایش در قالب طرح اسپلیت پلات فاکتوریل بوده و تیمارها شامل، عامل اصلی 50 ،40 ،30 ، آبیاری در دو سطح (آبیاری تکمیلی و دیم) و عام لهای فرعی شامل، تراکم در پنج سطح ( 20 و 60 کیلوگرم در هکتار) و دو رقم (گلدشت و فرامان) با سه تکرار اجرا گردید. بیشترین میزان کربوهیدرات 68 درصد و کمترین آن در / کل در تیمار اثر متقابل تراکم 50 کیلوگرم در هکتار و رقم گلدشت به میزان 32 65 درصد، مشاهده شد. بیشترین مقدار کربوهیدرات / تراکم 30 کیلوگرم در هکتار و رقم فرامان به میزان 17 غیر فیبری مربوط به رقم گلدشت تحت شرایط آبیاری تکمیلی بود. بیشترین میزان پروتئین اندام های هوایی رقم فرامان × 19 درصد) و همچنین در تیمار اثر متقابل تراکم 40 کیلوگرم در هکتار / در شرایط دیم ( 35 19/98 درصد) بدست آمد. عملکرد علوف هی تر تحت تاثیر هر سه نوع اثر متقابل دوگانه، قرار گرفت. در ) مجموع، رقم گلدشت با تراکم بالا در شرایط آبیاری تکمیلی از لحاظ کربوهیدرات و رقم فرامان در شرایط دیم و تراکم پایین از نظر پروتئین، برتر بود. رقم فرامان در شرایط آبیاری تکمیلی و رقم گلدشت در تراکم بالا از لحاظ عملکرد برتری داشتند و ه مچنین همراه با افزایش تراکم در شرایط آبیاری تکمیلی عملکرد علوف هی تر افزایش یافت. در نهایت، به نظر م یرسد که در اکثر صفات ذکر شده آبیاری تکمیلی در تراک مهای بالا سبب بروز نتایج بهتری شد.
