فرشید فتاح نیا

زمینه مطالعاتی: باگاس نیشکر دارای محتوای پروتئین، مواد معدنی و ویتامین‌های پایینی است. با وجود این، به دلیل بالا بودن محتوای سلولز، به عنوان جایگذین بخشی از علوفۀ جیره برای تغذیه دام قابل استفاده است. هدف: این مطالعه به منظور بررسی اثر جیره‌های حاوی سطوح مختلف باگاس کهنه یا تازه به عنوان جایگزین کاه گندم بر ترکیب شیمیایی، فراسنجه‌های تخمیر و گوارش‌پذیری ماده خشک و ماده آلی توسط روش تولید گاز انجام شد. روش کار: جیره‌های آزمایشی شامل سطوح مختلف باگاس کهنه یا تازه (0، 5/7، 5/22 یا 30 درصد از ماده خشک جیره) بود و باگاس کهنه به مدت یک سال در انبار نگهداری شده بود. اندازه‌گیری ترکیبات شیمیایی تیمارها در قالب طرح کاملاً تصادفی و اندازه‌گیری تولید گاز، فاکتور تفکیک، گوارش‌پذیری ماده خشک و ماده آلی، تولید و راندمان تولید توده میکروبی و تولید متان با استفاده از روش‌های استاندارد در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی انجام شد. نتایج: کاه گندم در مقایسه با باگاس تازه یا کهنه محتوای ماده خشک، پروتئین خام، خاکستر، مجموع تولید گاز 24 ساعت و گوارش‌پذیری ماده خشک و ماده آلی بالاتر و محتوای ماده آلی، الیاف غیرقابل‌حل در شوینده خنثی و اسیدی و لیگنین پایین‌تری داشت (05/0˂P). محتوای الیاف غیرقابل‌حل در شوینده خنثی و لیگنین در باگاس تازه پایین‌تر از باگاس کهنه بود (05/0˂P). در بین جیره‌های آزمایشی، بیشترین محتوای ماده خشک و خاکستر و کمترین محتوای ماده آلی و الیاف غیرقابل‌حل در شوینده اسیدی مربوط به جیره حاوی 30 درصد کاه گندم بود (05/0˂P). جیره‌های حاوی سطوح مختلف باگاس کهنه و جیره‌های حاوی سطوح مختلف باگاس تازه در مقایسه با جیره حاوی کاه گندم، محتوای الیاف غیرقابل‌حل در شوینده خنثی به‌ترتیب بیشتر و پایین‌تری داشتند (05/0˂P). گوارش‌پذیری ماده خشک و ماده آلی در جیره حاوی 30 درصد باگاس کهنه و تازه در مقایسه با سطوح پایین‌تر آن تمایل با کاهش داشت (07/0 و 08/0 = P). نتیجه‌گیری نهایی: در کل در صورت پایین بودن قیمت هر کیلوگرم کاه گندم در مقایسه با باگاس، می‌توان پیشنهاد کرد که حداکثر از سطح 5/22 درصد باگاس به جای کاه گندم در جیره میش‌های داشتی استفاده کرد؛ البته می‌توان سطح30 درصد باگاس را نیز با احتیاط استفاده کرد. توصیه می‌شود از باگاس تازه به جای باگاس کهنه در جیره میش‌های داشتی استفاده شود.