فرشید فتاح نیا

زمینه مطالعاتی: دوره انتقال پرتنش‌ترین دوره فیزیولوژیکی برای گاوهای شیری بوده و به‌دلیل تضعیف سیستم ایمنی اکثر بیماری‌های متابولیکی و عفونی در این دوره اتفاق می‌افتد. یکی از راهکارهای بهبود عملکرد سیستم ایمنی در طی دوره انتقال استفاده از مکمل‌های ویتامینی و معدنی است. هدف: این آزمایش به‌منظور مطالعه تأثیر تزریق ویتامین C و مس در گاوهای دوره انتقال انجام شد. روش کار: تیمارهای آزمایشی شامل شاهد (تزریق 7 میلی‌لیتر سرم فیزیولوژیک 9/0 درصد)، مس (تزریق 75 میلی‌گرم مس به هر رأس گاو)، ویتامین C (تزریق 25 میلی‌گرم ویتامین C به ازای هرکیلوگرم وزن زنده)، و مس-ویتامین C ( تزریق همزمان 25 میلی‌گرم ویتامین C به ازای هر کیلوگرم وزن زنده و 75 میلی‌گرم مس به هر رأس) بودند. آزمایش در فصل تابستان بر روی 40 رأس گاو هلشتاین (20 رأس زایش دوم و 20 رأس زایش سوم و چهارم) انجام شد. تزریق‌ها در روزهای 40 و 20 قبل از زایش مورد انتظار ، روز زایش و 20 روز پس از زایش انجام گردید. نتایج: تیمارهای آزمایشی اثری بر غلظت ویتامین C، سوپراکسید دیسموتاز، فسفر، منیزیم، گلوکز، تری‌گلیسرید، HDL-کلسترول، اسیدهای چرب غیراستریفیه و بتاهیدروکسی بوتیرات سرم نداشتند. تزریق همزمان ویتامین C و مس باعث افزایش غلظت مس در روزهای 10 و 20 پس از زایش و تمایل به افزایش غلظت کلسترول سرم در روز 10 و 30 پس از زایش شد. غلظت کلسیم سرم در روز زایش در گاوهای دریافت کننده همزمان ویتامین C و مس در مقایسه با سایر تیمارها تمایل به افزایش داشت. بیشترین موارد بروز جفت‌ماندگی و ورم پستان بالینی در گاوهای گروه شاهد مشاهده شد. نتیجه‌گیری نهایی: به‌طور کلی تزریق ویتامین C و مس به دلیل بهبود عملکرد سیستم ایمنی مانع از بروز جفت‌ماندگی و کاهش وقوع ورم پستان در گاوهای دوره انتقال در فصل تابستان شد.