فرشید فتاح نیا

در این آزمایش اثر متقابل نوع شیر (شیر معمولی در مقابل شیر آنتی‌بیوتیکی) و تعداد دفعات تغذیه شیر (2 در مقابل 3 نوبت در روز) بر عملکرد، شاخص‌های رشد اسکلتی، قابلیت هضم مواد مغذی، شاخص‌های سلامت و فراسنجه‌های خونی گوساله‌های شیری هلشتاین بررسی شد. در مجموع از 32 راس گوساله نر و ماده هلشتاین 3 روزه با میانگین وزن 1± 5/37 کیلوگرم به صورت فاکتوریل 2 ×2 استفاده شد. گوساله‌ها به 4 گروه تقریبا یکسان (8 راس به ازاء هر تیمار آزمایشی) تفسیم و به صورت تصادفی به تیمارهای آزمایشی اختصاص داده شدند. تیمارهای آزمایشی شامل تغذیه شیر معمولی در 2 نوبت در روز، تغذیه شیر معمولی در 3 نوبت در روز، تغذیه شیر ضایعاتی در 2 نوبت در روز و تغذیه شیر ضایعاتی در 3 نوبت در روز بودند. تغذیه شیر معمولی و شیر ضایعاتی به طور مشابه بر اساس یک برنامه مشخص برای همه گوساله‌ها انجام شد و گوساله‌ها در طول آزمایش به طور آزاد به آب و جیره استارتر دسترسی داشتند. همه گوساله‌ها در سن 63 روزگی از شیر گرفته شدند و تا سن 83 روزگی در آزمایش باقی ماندند. آنالیز آماری بر اساس سه دوره مجزا شامل پیش از شیرگیری، پس از شیرگیری و کل دوره آزمایش انجام گرفت. کمترین مصرف ماده خشک جیره استارتر در پیش از شیرگیری و کل دوره پرورش، کمترین مصرف ماده خشک کل، بیشترین افزایش وزن روزانه در پس از شیرگیری و کل دوره آزمایش و بیشترین بازده استفاده از خوراک در گوساله‌های تغذیه شده با شیر معمولی در 3 نوبت در روز مشاهده شد (05/0>P). گوساله‌های تغذیه شده با شیر معمولی در 3 نوبت در روز دارای ارتفاع هیپ (زمان شیرگیری و پایان آزمایش)، وزن بدن (پایان آزمایش) و طول بدن (زمان شیرگیری و پایان آزمایش) بیشتری در مقایسه با سایر گروه‌ها بودند (05/0>P). تغذیه شیر معمولی در 3 نوبت در روز باعث افزایش قابلیت هضم ظاهری ماده خشک، پروتئین خام، چربی خام و الیاف شوینده خنثی و کاهش اسکور مدفوع گوساله‌ها شد (05/0>P).تغذیه شیر معمولی در مقایسه با شیر حاوی آنتی‌بیوتیک باعث افزایش مصرف ماده خشک شیر، بهبود افزایش وزن روزانه و بازده استفاده از خوراک، وزن بدن بالاتر در زمان شیرگیری و پایان آزمایش، قابلیت هضم بیشتر پروتئین خام، چربی خام و الیاف شوینده خنثی در کل دستگاه گوارش، اسکور پایین‌تر مدفوع و افزایش غلظت سرمی انسولین در دوره پیش از شیرگیری در گوساله‌ها شد (05/0>P). در کل، تغذیه شیر معمولی در 3 نوبت در روز باعث افزایش عملکرد گوساله‌های شیرخوار هلشتاین شد.