تعیین ارزش تغذیهای مواد خوراکی در سیستم کربوهیدرات و پروتئین خالص کرنل (CNCPS (بر اساس بخشهای نیتروژن و کربوهیدرات آنها میباشد. به منظور تعیین بخشهای نیتروژن برخی از مواد خوراکی آزمایشی انجام شد و نمونههایی از دانه جو، دانه ذرت، دانه گندم، کنجاله پنبه دانه، کنجاله سویا، کنجاله آفتابگردان، ذرت سیلو شده، تفاله چغندرقند، سبوس گندم، علوفه خشک یونجه و دانه کامل پنبه از سطح گاوداریهای شهرستان ایلام جمعآوری گردید. پروتئین خام (CP ،(نیتروژن غیرپروتئینی (بخش A ،(پروتئین حقیقی با تجزیه پذیری سریع در شکمبه (بخش B1 ،(پروتئین حقیقی با تجزیه پذیری متوسط در شکمبه (بخش B2 ،(پروتئین حقیقی با تجزیه پذیری کند در شکمبه (بخش B3 (و پروتئین غیر قابل حل در شوینده اسیدی (بخش C (آنها در آزمایشگاه تعیین شد. نتایج نشان داد که پروتئین خام تمام مواد خوراکی به غیر از دانه گندم، کنجاله آفتابگردان و علوفه خشک یونجه از مقادیر جدولی CNCPS کمتر بود. بیشترین و کمترین مقدار بخش A به ترتیب در ذرت سیلو شده و دانه کامل پنبه وجود داشت. مقدار بخش B1 در دانه کامل پنبه از بقیه مواد خوراکی بیشتر بود. بیشترین و کمترین به ترتیب در کنجاله سویا و ذرت سیلو شده مشاهده شد. دانه ذرت دارای بیشترین و دانه کامل پنبه دارای 2 مقدار بخش B کمترین مقدار بخش B3 بودند. بالاترین مقدار بخش C در کنجاله پنبه وجود داشت. با توجه به این نتایج، جهت افزایش بازدهی استفاده از خوراکها و به حداکثر رساندن عملکرد دام باید بخشهای نیتروژن خوراکها را در آزمایشگاه اندازهگیری و از آنها برای جیرهنویسی استفاده کرد