فرشید فتاح نیا

هدف این تحقیق بررسی اثر نوع اسید چرب (امگا-3 یا امگا-6) و سطح پروتئین خام (18 یا 21 درصد) جیره آغازین بر عملکرد رشد، شاخص‌های رشد اسکلتی، فراسنجه‌های پلاسما، دفع مشتقات پورینی ادرار و سنتز پروتئین میکروبی در گوساله‌های شیرخوار بود. تعداد40 رأس گوساله نر و ماده (میانگین وزن بدن 39 کیلوگرم) به طور تصادفی به 4 گروه (10 رأس در هر گروه) تقسیم و در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی و آرایش فاکتوریل 2 × 2 به جیره‌های آزمایشی اختصاص داده شدند. جیره‌های آزمایشی شامل 1- جیره حاوی 3 درصد (بر اساس ماده خشک) نمک‌های کلسیمی اسیدهای چرب امگا-6 و 18 درصد پروتئین خام، 2- جیره حاوی 3 درصد (بر اساس ماده خشک) نمک‌های کلسیمی اسیدهای چرب امگا-6 و 21 درصد پروتئین خام، 3- جیره حاوی 3 درصد (بر اساس ماده خشک) نمک‌های کلسیمی اسیدهای چرب امگا-3 و 18 درصد پروتئین خام و 4- جیره حاوی 3 درصد (بر اساس ماده خشک) نمک‌های کلسیمی اسیدهای چرب امگا-3 و 21 درصد پروتئین خام بودند. گوساله‌ها در 63 روزگی از شیر گرفته شدند و تا 83 روزگی در آزمایش باقی ماندند. نتایج نشان داد که مصرف ماده خشک جیره آغازین، مصرف ماده خشک شیر، کل مصرف ماده خشک، افزایش وزن روزانه، وزن بدن و بازده استفاده از خوراک تحت تأثیر اثر متقابل نوع اسید چرب و سطح پروتئین خام قرار نگرفت (05/0P). شاخص‌های رشد اسکلتی شامل دور سینه و ارتفاع هیپ در زمان شیرگیری و پایان آزمایش و ارتفاع جدوگاه در زمان شیرگیری در گوساله‌های تغذیه شده با جیره حاوی 21 درصد پروتئین خام و مکمل اسیدهای چرب امگا-3 در مقایسه با سایر گروه‌ها بیشتر بود (05/0>P). گوساله‌های تغذیه شده با جیره حاوی مکمل اسیدهای چرب امگا-3 در مقایسه با امگا-6 دارای ارتفاع جدوگاه بیشتری در زمان شیرگیری بودند (05/0>P). غلظت گلوکز و انسولین پلاسما در دوره پیش از شیرگیری در گوساله‌های تغذیه شده با جیره حاوی 21 درصد پروتئین خام و مکمل اسیدهای چرب امگا-3 در مقایسه با سایر گروه‌ها بیشتر بود (05/0>P). بیشترین غلظت نیتروژن اوره‌ای پلاسما در گوساله‌های تغذیه شده با جیره حاوی 21 درصد پروتئین خام و مکمل اسیدهای چرب امگا-6 دیده شد (05/0>P). جیره‌های آزمایشی بر دفع ادراری آلانتوئین، اسید اوریک، کل مشتقات پورینی و سنتز پروتئین میکروبی اثری نداشتند (05/0P). در کل، نتایج نشان داد که تغذیه جیره حاوی مکمل اسیدهای چرب امگا-3 و 21 درصد پروتئین خام باعث بهبود شاخص‌های رشد اسکلتی گوساله‌های شیرخوار هلشتاین شد.