مطالعه حاضر با هدف بررسی اثر جیرههای حاوی باگاس نیشکر فرآوریشده با اوره و هیدروکسید سدیم در زمانهای مختلف فرآوری بر فرآیندهای تخمیر شکمبهای و قابلیت هضم ماده خشک و ماده آلی در شرایط برونتنی انجام شد. نمونههای باگاس با محلول حاوی سطوح مختلف اوره و هیدروکسید سدیم مخلوط و برای مدت 30 یا 45 روز در شرایط بیهوازی نگهداری شدند. بر این اساس، تیمارهای آزمایشی شامل 1- جیره شاهد (جیره حاوی باگاس فرآوری نشده و ذخیره شده به مدت 30 روز)؛ 2- جیره شاهد (جیره حاوی باگاس فرآوری نشده و ذخیره شده به مدت 45 روز)؛ 3- جیره حاوی باگاس فرآوری شده با محلول اوره 4 درصد و هیدروکسید سدیم 1 درصد و ذخیره شده به مدت 30 روز، 4- جیره حاوی باگاس فرآوری شده با محلول اوره 4 درصد و هیدروکسید سدیم 1 درصد و ذخیره شده به مدت 45 روز، 5- جیره حاوی باگاس فرآوری شده با محلول اوره 3 درصد و هیدروکسید سدیم 2 درصد و ذخیره شده به مدت 30 روز و 6- جیره حاوی باگاس فرآوری شده با محلول اوره 3 درصد و هیدروکسید سدیم 2 درصد و ذخیره شده به مدت 45 روز بودند. نتایج نشان داد که جیره دارای باگاس فرآوری شده با محلول اوره 3 درصد و محلول هیدروکسید سدیم 2 درصد و ذخیره شده به مدت 30 روز و جیره دارای باگاس فرآوری شده با محلول اوره 3 درصد و محلول هیدروکسید سدیم 2 درصد و ذخیره شده به مدت 45 روز در مقایسه با سایر جیرهها، درصد ماده خشک، ماده آلی و NDF کمتر و قابلیت هضم ماده خشک و ماده آلی بیشتری داشتند (05/0>P). جیره دارای باگاس فرآوری شده با محلول اوره 4 درصد و محلول هیدروکسید سدیم 1 درصد و ذخیره شده به مدت 30 روز در مقایسه با سایر جیرهها دارای درصد پروتئین خام بیشتری بود (05/0>P). کمترین میزان تولید گاز تجمعی 24 و 96 ساعت و پتانسیل تولید گاز (A) مربوط به جیرههای شاهد بود (05/0>P). در بین جیرههای آزمایشی، بیشترین میزان تولید گاز تجمعی 96 ساعت و پتانسیل تولید گاز تجمعی (A) مربوط به جیره دارای باگاس فرآوریشده با محلول اوره 3 درصد و محلول هیدروکسید سدیم 2 درصد و ذخیره شده به مدت 30 و 45 روز بود (05/0>P). در بین جیرههای آزمایشی بیشترین زمان تأخیر مربوط به جیرههای شاهد بود (05/0>P). تولید گاز متان، فاکتور تفکیک شوندگی و بازده تولید توده میکروبی تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفت (05/0