فرشید فتاح نیا

مطالعه حاضر با هدف بررسی اثر جیره‌های حاوی باگاس نیشکر فرآوری‌شده با آمونیاک و هیدروکسید سدیم در زمان‌های مختلف فرآوری بر فرآیندهای تخمیر شکمبه‌ای و قابلیت هضم ماده خشک و ماده آلی در شرایط برون‌تنی انجام شد. نمونه‌های باگاس با محلول حاوی سطوح مختلف‌ آمونیاک و هیدروکسید سدیم مخلوط و برای مدت 30 یا 45 روز در شرایط بی‌هوازی نگهداری شدند. بر این اساس، تیمارهای آزمایشی شامل1- جیره شاهد (جیره حاوی باگاس فرآوری‌نشده و ذخیره‌شده به مدت 30 روز)؛ 2- جیره شاهد (جیره حاوی باگاس فرآوری‌نشده و ذخیره‌شده به مدت 45 روز)؛ 3- جیره حاوی باگاس فرآوری‌شده با محلول آمونیاک 4 درصد و هیدروکسید سدیم 1 درصد و ذخیره‌شده به مدت 30 روز، 4- جیره حاوی باگاس فرآوری‌شده با محلول آمونیاک 4 درصد و هیدروکسید سدیم 1 درصد و ذخیره‌شده به مدت 45 روز، 5- جیره حاوی باگاس فرآوری‌شده با محلول آمونیاک 3 درصد و هیدروکسید سدیم 2 درصد و ذخیره‌شده به مدت 30 روز، 6- جیره حاوی باگاس فرآوری‌شده با محلول آمونیاک 3 درصد و هیدروکسید سدیم 2 درصد و ذخیره‌شده به مدت 45 روز ، 7- جیره حاوی باگاس فرآوری‌شده با محلول آمونیاک 5 درصد و ذخیره‌شده به مدت 30 روز و 8- جیره حاوی باگاس فرآوری‌شده با محلول آمونیاک 5 درصد و ذخیره‌شده به مدت 45 روز بودند. نتایج نشان داد که جیره حاوی باگاس فرآوری شده با محلول آمونیاک 4 درصد و هیدروکسید سدیم 1 درصد و ذخیره ‌شده به مدت 30 روز دارای بیشترین میزان ماده خشک و خاکستر و کمترین میزان NDF و ماده آلی بود (05/0P<). فرآوری باگاس با محلول 5 درصد آمونیاک یا محلول 4 درصد آمونیاک و 1 درصد هیدرواکسید سدیم به مدت 45 روز در مقایسه با سایر تیمارها باعث افزایش درصد ماده آلی آن شد (05/0>P). بیشترین درصد پروتئین خام در باگاس فرآوری شده با محلول 5 درصد آمونیاک در زمان 30 و 45 روز مشاهده شد (05/0>P). کمترین درصد الیاف شوینده خنثی در باگاس فرآوری شده با محلول 4 درصد آمونیاک و 1 درصد هیدرواکسید سدیم یا محلول 3 درصد آمونیاک و 2 درصد هیدرواکسید سدیم برای 30 روز فرآوری دیده شد (05/0>P). کمترین تولید گاز تجمعی 24 ساعت در جیره‌های حاوی باگاس فرآوری نشده مشاهده شد (05/0>P). تولید گاز تجمعی 24 ساعت جیره‌ها با افزایش مقدار هیدرواکسید سدیم برای فرآوری باگاس افزایش یافت (05/0>P). تولید متان، فاکتور تفکیک شوندگی و بازده تولید توده میکروبی تحت تاثیر روش و زمان فرآوری باگاس قرار نگرفت (05/0P). بالاترین پتاسیل تولید گاز در جیره‌های حاوی باگاس فرآوری شده با محلول حاوی 3 درصد آمونیاک و 2 درصد هیدرواکسید سدیم مشاهده شد (05/0>P). کمترین زمان تاخیر در جیره‌های حاوی باگاس فرآوری شده با محلول حاوی 3 درصد آمونیاک و 2 درصد هیدرواکسید سدیم مشاهده شد (05/0>P). در کل، افزودن باگاس فرآوری شده در مقایسه با باگاس فرآوری نشده به جیره باعث بهبود قابلیت هضم ماده خشک و ماده آلی و تولید گاز شد. علاوه بر این، بدون در نظر گرفتن زمان، فرآوری باگاس با محلول حاوی 3 درصد آمونیاک و 2 درصد هیدرواکسید سدیم در مقایسه با سایر روش‌ها باعث بهبود فرآیندهای تخمیری شکمبه شد.