فرشید فتاح نیا

مطالعه حاضر با هدف بررسی اثر تزریق هورمون استرادیول در زمان خروج اسفنج در میش‌های کردی بر غلظت فراسنجه-های پلاسمای، مواد معدنی پلاسما، هورمون‌های استروئیدی و جنس بره‌های متولد شده انجام شد. یک ماه قبل از شروع فعالیت‌های تولید‌مثلی، تعداد 69 رأس میش بالغ کردی بر اساس سن و وزن بدن به 3 گروه 23 راسی تقریباً یکسان تقسیم و به طور تصادفی به گروه‌های آزمایشی اختصاص داده شدند. تیمارهای آزمایشی شامل: تیمار 1- میش‌های گروه شاهد (بدون تزریق استرادیول)، تیمار 2- میش‌های دریافت کننده 5/0 میلی‌لیتر استرادیول به صورت درون ماهیچه‌ای در روز خروج اسفنج و تیمار 3- میش‌های دریافت کننده 1 میلی‌لیتر استرادیول به صورت درون ماهیچه‌ای در روز خروج اسفنج بودند. فحلی همه میش‌ها با کارگزاری اسفنج‌های حاوی پروژسترون درون واژن به مدت 12 روز و سپس 5/2 میلی‌لیتر وتارولین در روز خروج اسفنج همزمان شد. نمونه‌های خون در شروع آزمایش و در روزهای خروج اسفنج و فحلی از سیاهرک وداج میش‌ها جمع‌آوری شد. نتایج نشان داد که تزریق 5/0 و 1 میلی‌لیتر استرادیول در روز خروج اسفنج باعث افزایش غلظت گلوکز در روز فحلی نسبت به تیمار شاهد شد (05/0> P). غلظت کلسترول پلاسما در روز فحلی در میش‌های دریافت کننده 5/0 میلی‌لیتر استرادیول به طور معنی دار بیشتر از تیمار شاهد و تیمار 1 میلی‌لیتر استرادیول بود (05/0> P). غلظت سدیم و پتاسیم و نسبت مجموع سدیم و پتاسیم به کلسیم در پلاسمای میش‌های دریافت کننده استرادیول در روز خروج اسفنج در مقایسه با میش‌های گروه شاهد بالاتر بود (05/0> P). میش‌های دریافت کننده 1 میلی لیتر استرادیول غلظت استرادیول و نسبت استرادیول به پروژسترون بیشتری در روز فحلی داشتند (05/0> P). غلظت پروژسترون پلاسما در روز خروج اسفنج و روز فحلی تحت تاثیر تزریق استرادیول قرار نگرفت (05/0< P). تزریق 5/0 و 1 میلی لیتر استرادیول در روز خروج اسفنج بر درصد بره‌های ماده و نر تاثیری نداشت (05/0< P). به طور کلی تزریق دوز های متفاوت هورمون استرادیول در زمان خروج اسفنج تاثیری بر جنس بره‌های متولد شده از میش‌های کردی نداشت.