فرشید فتاح نیا

چکیده زمینه مطالعاتی: باگاس نیشکر یکی از محصولات جانبی کارخانجات تولید قند است که حاوی فیبر بالایی می‌باشد و قیمت آن در مقایسه با کاه گندم پایین‌تر است. هدف: بنابراین هدف این آزمایش مطالعه قابلیت هضم ماده خشک و ماده آلی و فراسنجه‌های تخمیر شکمبه‌ای جیره‌های حاوی باگاس نیشکر عمل‌آوری‌شده با ترکیبات قلیایی به روش‌های مختلف در شرایط برون‌تنی بود. روش کار: تیمارهای آزمایش شامل 1- جیره حاوی باگاس عمل‌آوری‌نشده و ذخیره‌شده به مدت 30 روز، 2- جیره حاوی باگاس عمل‌آوری‌شده با محلول اوره 4 درصد و محلول هیدروکسید کلسیم 1 درصد و ذخیره‌شده به مدت 30 روز، 3- جیره حاوی باگاس عمل‌آوری‌شده با محلول اوره 3 درصد و محلول هیدروکسید کلسیم 2 درصد و ذخیره‌شده به مدت 30 روز، 4- جیره حاوی باگاس عمل‌آوری‌نشده و ذخیره‌شده به مدت 45 روز، 5- جیره حاوی باگاس عمل‌آوری‌شده با محلول اوره 4 درصد و محلول هیدروکسید کلسیم 1 درصد و ذخیره‌شده به مدت 45 روز و 6- جیره حاوی باگاس عمل‌آوری‌شده با محلول اوره 3 درصد و محلول هیدروکسید کلسیم 2 درصد و ذخیره‌شده به مدت 45 روز بودند. داده‌های ترکیبات شیمیایی، قابلیت‌هضم ماده خشک و ماده آلی و آزمایش مؤلفه‌های تولید گاز به‌صورت فاکتوریل 3×2 در قالب طرح کاملا تصادفی، آنالیز آماری شدند. نتایج: بالاترین درصد ماده خشک در تیمار 4 مشاهده شد (05/0P<). بیشترین و کمترین درصد ماده آلی به ترتیب در تیمار 1و 6 مشاهده شد (05/0P<). تیمار 6 در مقایسه با سایر تیمارها تولید گاز تجمعی 96 ساعت و پتانسیل تولید گاز بیشتری داشت (05/0P<). نتیجه‌گیری نهایی: به طور کلی، عمل‌آوری باگاس با محلول اوره 3 درصد و هیدروکسید کلسیم 2 درصد و ذخیره‌شده به مدت 30 روز (تیمار 3) سبب بهبود قابلیت‌هضم ماده آلی و افزایش تولید گاز شد. بنابراین از این روش می‌توان برای بهبود ارزش غذایی باگاس نیشکر در جیره حیوانات نشخوارکننده استفاده کرد.