فرشید فتاح نیا

هدف این مطالعه بررسی اثر دانه کتان اکسترود شده بر مصرف ماده خشک، تولید و ترکیب شیر، بازده استفاده از خوراک، قابلیت هضم ظاهری مواد مغذی در کل دستگاه گوارش، فراسنجه‌های پلاسما و عملکرد تولید مثلی گاوهای شیرده هلشتاین در اوایل دوره شیردهی بود. از 400 راس گاو هلشتاین شکم اول با میانگین روزهای شیردهی 15±35 روز و میانگین تولید شیر 8/9±41 کیلوگرم در روز در قالب طرح کاملا تصادفی استفاده شد. گاوها بر اساس میانگین روزهای شیردهی و میانگین تولید شیر به 2 گروه تقریبا یکسان تقسیم و گاوهای هر جیره به صورت گروهی نگهداری شدند. جیره-های آزمایشی شامل 1- جیره شاهد (بدون دانه کتان اکسترود شده) و 2- جیره حاوی 7/3 درصد (بر اساس ماده خشک) دانه کتان اکسترود شده بودند. جیره‌های آزمایشی به مدت 90 روز و به صورت کاملا مخلوط شده در 3 نوبت در شبانه روز در اختیار گاوها قرار گرفت. گاوها 3 نوبت در شبانه روز دوشیده شدند و مجموع تولید آنها به عنوان رکورد روزانه ثبت شد. نمونه خون گاوها در 2 تا 3 ساعت پس از خوراک نوبت صبح و در روزهای 50 و 75 پس از زایش از ورید دمی جمع‌آوری شد. نتایج نشان داد که افزودن دانه کتان اکسترود شده به جیره بر مصرف ماده خشک، تولید شیر، تولید شیر تصحیح شده برای 4 درصد چربی (4% FCM)، تولید شیر تصحیح شده برای انرژی (ECM)، بازده استفاده از خوراک (FE)، درصد چربی و پروتئین شیر و تولید چربی و پروتئین شیر تاثیری نداشت (05/0P). در کل، با توجه به این نتایج به نظر می‌رسد که استفاده از دانه کتان اکسترود شده در جیره گاوهای شیرده هلشتاین شکم اول در اوایل دوره شیردهی تاثیر معنی‌داری بر عملکرد تولیدی آنها نداشت اما تا حدودی عملکرد تولید مثلی آنها را بهبود داد.