فرشید فتاح نیا

هدف این آزمایش بررسی ارزش تغذیه‌ای علوفه خشک خلر (Lathyrus sativus) و اثر جیره‌های حاوی سطوح مختلف علوفه خشک خلر بر مصرف ماده خشک، افزایش وزن روزانه، بازده استفاده از خوراک، فراسنجه‌های تخمیر شکمبه، فراسنجه‌های پلاسما و کیفیت گوشت بره‌های پرواری بود. برای انجام این پژوهش از 24 رأس بره نر کردی با میانگین وزن بدن 5/3±23/30 کیلوگرم و سن 6 تا 7 ماه استفاده شد. بره‌ها بر اساس وزن بدن به 4 گروه تقریبا یکسان تقسیم و به طور تصادفی به جیره‌های آزمایشی اختصاص داده شدند. جیره‌های آزمایشی شامل: 1- جیره بدون علوفه خشک خلر (شاهد)، 2- جیره حاوی 10 درصد علوفه خشک خلر، 3- جیره حاوی 20 درصد علوفه خشک خلر و 4- جیره حاوی 30 درصد علوفه خشک خلر بودند. طول دوره آزمایش 100 روز بود که 20 روز اول برای عادت‌پذیری و 80 روز بعد برای ثبت داده‌ها و جمع‌اوری نمونه‌ها در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد که علوفه خشک خلر حاوی 67/32، 66/19 و 70/11 درصد (بر اساس ماده خشک) به ترتیب الیاف شوینده خنثی، پروتئین خام و خاکستر بود. تجزیه‌پذیری شکمبه‌ای ماده خشک و پروتئین خام علوفه خشک خلر در بیشتر زمان‌های انکوباسیون در مقایسه با علوفه خشک یونجه بیشتر بود (05/0>P). در صورتی که در بیشتر زمان‌های انکوباسیون تفاوتی در تجزیه‌پذیری شکمبه‌ای الیاف شوینده خنثی علوفه خشک خلر و علوفه خشک یونجه وجود نداشت (05/0P). در صورتی که تفاوتی بین تجزیه‌پذیری شکمبه‌ای موثر ماده خشک و الیاف شوینده خنثی برای علوفه خشک خلر و علوفه خشک یونجه وجود نداشت (05/0P). قابلیت هضم ظاهری ماده خشک، ماده آلی، پروتئین خام و الیاف شوینده خنثی در کل دستگاه گوارش تحت تأثیر جیره‌های آزمایشی قرار نگرفت (05/0P). جیره‌های آزمایشی بر جمعیت کل پروتوزوآ و گونه‌های مختلف آن در مایع شکمبه تأثیری نداشتند (05/0P). کمترین غلظت کلسترول کل و بیشترین غلظت تری‌گلیسرید پلاسما به ترتیب در بره‌های تغذیه شده با جیره حاوی 20 درصد و جیره حاوی 30 درصد علوفه خشک خلر مشاهده شد (05/0>P). درصد ماده خشک، پروتئین، چربی و خاکستر گوشت بره‌ها تحت تأثیر جیره‌های آزمایشی قرار نگرفت (05/0P). در صورتی که بیشترین قرمزی و زردی در 24 ساعت پس از کشتار در گوشت بره‌های تغذیه شده با جیره حاوی 20 درصد علوفه خشک خلر مشاهده شد (05/0>P). جیره‌های آزمایشی بر وزن لاشه گرم و درصد لاشه بره‌ها تأثیری نداشتند (05/0