فرشید فتاح نیا

مقدمه: کلسترول، یک ترکیب ضروری و حیاتی در تشکیل غشای سلول است، اما بالا بودن مقدار آن در خون می‌تواند به عنوان یک عامل پرخطر در بدن عمل کند. گیاه کهورک (Prosopis Fracta) ازخانواده لگومینه است، که خواص دارویی بسیار زیادی برای آن عنوان شده است. زیتون و اسید چرب اشباع نشده امگا-3 از دیگر ترکیبات بسیار مفید و ضروری برای بدن می‌باشند. این پژوهش با هدف بررسی اثر عصاره کهورک، روغن زیتون و امگا-3 بر سطح لیپیدهای سرمی در موش‌های صحرایی مبتلا به هایپر‌کلسترولمی انجام پذیرفت. روش کار: جهت انجام آزمایش، تعداد 60 سر رت نر نژاد ویستار (Wistar) تهیه و به صورت تصادفی به 10 گروه با 6 تکرار تقسیم شدند. (1) گروه شاهد: جیره غذایی معمولی، (2) گروه هایپرکلسترولمی: به مدت 8 هفته جیره پرچرب (حاوی 2 درصد کلسترول)، گروه 3 تا 10 ابتدا به مدت 4 هفته جیره پرچرب و در ادامه به مدت 4 هفته همراه با جیره پرچرب تلفیقی متفاوت از ترکیبات عصاره گیاه کهورک به میزان mg/kg100، روغن زیتون به میزان 5 درصد، امگا-3 به میزان mg/kg 400 و داروی آترواستاتین به میزان mg/kg 20 داده شد. در پایان پس از خونگیری، نمونه بافت کبد و سرم جهت اندازه‌گیری فراسنجه‌های خونی به آزمایشگاه ارسال شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که تغذیه با رژیم پرچرب موجب افزایش وزن بدن، سطح سرمی کلسترول‌کل، تری‌گلیسیرید، LDL، VLDL، گلوکز و آنزیم کبدی آسپارتات آمینوترانسفراز می‌شود. همچنین در بررسی آسیب ‌شناسی کبد حیوانات گروه هایپرکلسترولمی، تغییرات مخرب ساختاری مانند تجمع چربی به شکل ماکرووزیکول و میکرووزیکول، استئاتوز هپاتوسیت‌ها، تورم و حبابی شدن سلول‌ها و پرخونی و التهاب در ورید مرکزی و سینوزوئیدها مشاهده گردید. نتیجه‌گیری: درمان با عصاره گیاه کهورک، روغن زیتون امگا-3، به صورت جداگانه و یا توأم توانست تغییرات و اختلالات فوق را بهبود ببخشد