فردین قنبری

میکروگرین ­ها (ریزسبزی‌ها) سبزی‌های نارسی هستند که پس از رشد اولین برگ‌های حقیقی برداشت می‌شوند و ممکن است ارزش تغذیه‌ای بالاتری نسبت به گیاهان بالغ خود داشته باشند. در تحقیق حاضر ارزش تغذیه‌ای و ترکیبات آنتی ­اکسیدانی 13 رقم ریحان در مرحله ریزسبزی بررسی شده است. آزمایش در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در سال 1401 در دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام انجام گرفت. نتایج نشان داد که ارقام مختلف ریحان مقادیر بسیار متفاوتی از ویتامین‌ها و رنگدانه‌های گیاهی در مرحله ریزسبزی دارند. بیشترین میزان کلروفیل در ارقام ویولتا و گنووس و بیشترین کاروتنوئید کل در رقم ریحان مقدس مشاهده شد. محتوای آنتوسیانین ارقام ریحان در آزمایش حاضر بین 078/0 تا 148/0 میلی‌گرم بر گرم وزن ‌تر متفاوت بود. کمترین محتوای فنل کل در ریحان سبز و بیشترین آن در رقم ناپولتانو مشاهده شد. بیشترین ظرفیت آنتی ­اکسیدانی در رقم ناپولتانو و کمترین آن در رقم گنووس به دست آمد. همچنین محتوای ویتامین ث در ارقام شب سیاه و ریحان بنفش بالاتر از ارقام دیگر بود. به منظور تعیین مهمترین صفات بیولوژیکی در ایجاد تمایز بین ارقام ریحان از تجزیه به عامل­ ها استفاده شد. سه عامل اول 95/80 درصد از کل تنوع موجود را به خود اختصاص دادند. با استفاده از تجزیه کلاستر ارقام ارزیابی­شده در پنج گروه اصلی قرار گرفتند. به­ طور­کلی نتایج نشان داد که ارقام ریحان در مرحله ریزسبزی منابع مناسبی از ترکیبات آنتی­اکسیدانی هستند و تغییرات قابل توجهی در ارزش تغذیه‌ای ارقام ریحان وجود دارد.