فردین قنبری

جوانه‎ی ماش یکی از پرمصرف‎ترین جوانه‎های خوراکی در جهان است که غنی از پروتئین، اسیدهای ‌چرب، قندها، اسیدهای آلی، آمین‌ها و همچنین ترکیبات آنتی اکسیدانی می‌باشد. به منظور بررسی اثر پیش‌تیمار ملاتونین بر جوانه‌زنی و برخی ویژگی‌های تغذیه‌ای جوانه‌های خوراکی ماش، آزمایشی بصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار در سال 1399 در آزمایشگاه علوم باغبانی دانشکده‌ی کشاورزی دانشگاه ایلام انجام شد. تیمار ملاتونین در دو سطح شاهد و غلظت 150 میکرومولار به صورت خیساندن بذور قبل از کشت انجام شد. پس از آن جوانه‌ها را به مدت پنج روز برداشت و صفات درصد جوانه‌زنی، وزن جوانه‌ها و ویژگی‌های تغذیه‌ای جوانه‌ها اندازه‌گیری شد. نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که در طی فرآیند جوانه‌زنی وزن جوانه‌ها، اسیدیته، پروتئین و اسیدآمینه، ظرفیت آنتی‌اکسیدانی و ویتامین ث روند افزایشی و مواد جامد محلول، فنل، فلاونوئید کل و قدرت احیاکنندگی روند کاهشی نشان داد. تیمار ملاتونین، سبب افزایش درصد جوانه‌زنی (84/18درصد) شد و به‌دنبال آن وزن جوانه‎ها (25 درصد) نیز نسبت به شاهد به طور معنی‌داری افزایش یافت. همچنین با افزایش زمان، تیمار ملاتونین باعث افزایش میزان مواد جامد و اسیدیته، پروتئین کل، آمینواسیدها، ویتامین ث، و قدرت احیاکنندگی نسبت به شاهد گردید. در برخی صفات مانند فنل و فلاونوئید و به تبع آن ظرفیت آنتی‌اکسیدانی کل نیز تیمار ملاتونین نسبت به شاهد سبب بهبود این صفات شده و از این طریق ارزش تغذیه‌ای جوانه خوراکی را افزایش داد. به‌طورکلی، نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که استفاده از ملاتونین در غلظت 150 میکرومولار سبب افزایش جوانه‌زنی و ارزش‌ تغذیه‌ای جوانه‌های خوراکی ماش گردید.