به منظور بررسی اثر کود ریز مغذی در ترکیب با سالیسیلیک اسید و پرولین بر خصوصیات موفولوژیک و فیزیکوشیمیایی نشاء گوجهفرنگی تحت تنش سرما، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در سال 1398 در گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام صورت گرفت. تیمارها شامل کود ریز مغذی در دو سطح (بدون کاربرد و کاربرد) و محلول پاشی برگی تیمارها در چهار سطح (شامل شاهد، سالیسیلیک اسید، اسید آمینه و سالیسیلیک+اسید آمینه پرولین) بود. تنش سرمایی پس از اعمال محلولپاشی در دمای 3 درجه سانتیگراد به مدت 6 ساعت در روز برای 6 روز متوالی قرار گرفت که پس از اعمال تیمارها نشاها به گلخانه منتقل و 72 ساعت بعد صفات اندازهگیری شد. صفات مورد ارزیابی شامل ارتفاع بوته، وزن تر و خشک شاخساره، شاخص سرمازدگی، نشت یونی، رطوبت نسبی، میزان مالوندیآلدهید، پروتئین کل، پرولین بود. نتایج نشان داد که اثرات ساده کود ریز مغذی بر صفات ارتفاع بوته، رطوبت نسبی و پروتئین در سطح احتمال یک درصد و بر میزان پرولین در سطح احتمال پنج درصد معنیدار بود. اثر ساده محلولپاشی تیمارهای سالیسیلیک اسید، پرولین و تیمار ترکیبی سالیسیلیک اسید و پرولین بر صفات شاخص سرمازدگی، نشت یونی، رطوبت نسبی، پرولین و مالوندی آلدهید در سطح احتمال یک درصد معنیدار بود. همچنین بر همکنش اثر کود ریز مغذی و محلولپاشی نیز بر صفات وزن تر و خشک شاخساره، شاخص سرمازدگی و رطوبت نسبی در سطح احتمال پنج درصد و صفات مالوندی آلدهید و پروتئین کل در سطح احتمال یک درصد معنیدار بود و مشخص شد که استفاده از کود ریز مغذی در ترکیب با سالیسیلیک اسید باعث افزایش میزان پروتئین کل (29/14 میلیگرم بر گرم وزن تازه)، وزن تر شاخساره (08/2 گرم) و میزان پرولین (38/5 میکرو مول بر گرم وزن تازه) شد، همچنین ترکیب اسید آمینه پرولین با کود ریز مغذی نیز باعث افزایش رطوبت نسبی (2/92 درصد) و وزن خشک شاخساره (22/0 گرم) و کاهش میزان مالوندی آلدهید (02/0 نانو مول بر گرم وزن تازه) گردید. شواهد نشان میدهد که تیمارهای محلولپاشی باعث کاهش میزان نشت یونی در شرایط تنش سرمایی شد اما این تیمارها در هر دو شرایط استفاده از کود ریز مغذی و عدم کاربرد آن در ترکیب با تیمارها بر صفت شاخص سرمازدگی اثر مثبتی نداشت. در مجموع میتوان نتیجه گرفت که تیمار سالیسیلیک اسید نسبت به پرولین در کاهش آثار سرمازدگی بر بوتههای گوجهفرنگی موثرتر واقع شد.
