ریحان (Ocimum basilicum L.) یکی از گیاهان دارویی و معطر مهم از خانواده نعناعیان است که بهدلیل دارا بودن ترکیبات فیتوشیمیایی ارزشمند، از اهمیت ویژهای در تغذیه و صنایع دارویی برخوردار میباشد. استفاده از نهادههای آلی و زیستی مانند کمپوست قارچ و عصاره جلبکهای دریایی میتواند نقش مؤثری در بهبود رشد گیاه و افزایش کیفیت متابولیتهای ثانویه ایفا کند. این پژوهش با هدف بررسی اثر کمپوست قارچ و عصاره جلبک دریایی بر پارامترهای رشدی، فیتوشیمیایی و عناصر غذایی گیاه ریحان انجام شد. آزمایش بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در سال زراعی1404- 1403 در شرایط گلخانهای دانشگاه ایلام اجرا گردید. فاکتور اول شامل عصاره جلبک دریایی در سه سطح صفر (شاهد)، 2 سیسی در لیتر و 4 سیسی در لیتر و فاکتور دوم شامل کمپوست قارچ در پنج سطح صفر (شاهد)، 10، 20، 30 و 40 درصد بود. صفات مورد بررسی شامل ارتفاع بوته، وزن تر و خشک ریشه و شاخساره، میزان آنتوسیانین، ظرفیت آنتیاکسیدانی، محتوای فنول کل و فلاونوئید، کلروفیل a و b و همچنین سنجش عناصر غذایی گیاه بود. نتایج نشان داد که کاربرد کمپوست قارچ و عصاره جلبک دریایی اثر معنیداری بر اغلب صفات رشدی، فیتوشیمیایی و عناصر غذایی ریحان داشت، بهطوریکه تیمارهای دارای سطوح بالاتر کمپوست قارچ همراه با کاربرد عصاره جلبک دریایی، موجب افزایش معنیدار رشد رویشی، تجمع ترکیبات آنتیاکسیدانی و بهبود وضعیت تغذیهای گیاه شدند. بهطور کلی، استفاده تلفیقی از کمپوست قارچ و عصاره جلبک دریایی میتواند بهعنوان راهکاری مؤثر، پایدار و سازگار با محیطزیست جهت بهبود رشد و کیفیت فیتوشیمیایی ریحان در شرایط گلخانهای پیشنهاد شود.
