فردین قنبری

به‌منظور بررسی اثر ملاتونین بر صفات کمی و کیفی موسیر ایرانی تحت رژیم‌های مختلف آبیاری، آزمایشی در سال زراعی 1402-1401 به صورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک‌‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه پژوهشی دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام اجرا شد. رژیم های مختلف آبیاری به‌عنوان عامل اصلی در سه سطح دور آبیاری پنج روز یکبار، 10 روز یکبار و بدون آبیاری و محلول پاشی ملاتونین به‌عنوان عامل فرعی در چهار سطح با غلظت های صفر (شاهد)، 50، 100 و 200 میکرومولار، فاکتورهای مورد مطالعه در این پژوهش بودند. نتایج نشان داد که کاهش آبیاری باعث کاهش صفات کمی و کیفی گیاه موسیر شد. محلول پاشی موسیر به خصوص در غلظت‌‌های 100 و 200 میکرومولار ملاتونین باعث افزایش وزن تر و خشک سوخ، میزان فسفر و کلسیم نسبت به شاهد گردید. بیشترین وزن تر خشک اندام هوایی (131 گرم) مربوط به دور آبیاری پنج روز یکبار و محلول پاشی تیمار 100 میکرومولار ملاتونین بود. علاوه بر این ملاتونین با غلظت 200 میکرومولار در دور آبیاری 10 روز یکبار محتوای فنل کل، محتوای فلاونوئید کل و ظرفیت آنتی اکسیدانی کل را به ترتیب 33/33، 46/18 و 92/16 % نسبت شاهد افزایش داد. همچنین بیشترین میزان ویتامین ث و محتوای نیتروژن در دور آبیاری 10 روز یکبار و محلول پاشی 100 میکرومولار به دست آمد. به طور کلی کاربرد ملاتونین (به خصوص در غلظت‌های 100 و 200 میکرومولار) خصوصیات بیوشیمیایی، عناصر غذایی و عملکردی موسیر ایرانی را بهبود بخشید و باعث تحمل بهتر شرایط خشکی در این گیاه شد.