فرشته محمدیان

هدف مطالعه حاضر تبیین عوامل موثر بر تفاوت‌ نرخ رشد اقتصادی کشورهای اوپک و شرق آسیا است. برای این منظور با به‌کارگیری روش‌های تجزیه واریانس شاپلی-اون-شوروکس و اوکساکا-بلیندر علل شکاف رشد اقتصادی بین کشورهای اوپک و شرق آسیا در دوره 2018-1996تجزیه و تحلیل شد. نتایج تجزیه شاپلی-اون-شوروکس آشکار ساخت که در کشورهای شرق آسیا عوامل سیاستی(مخارج دولت، تورم، حاکمیت قانون و تجارت) و سرمایه انسانی به ترتیب 31/53 و 38/31 درصد نوسانات رشد اقتصادی را توضیح می‌دهند. در مقابل نوسانات رشد اقتصادی در کشورهای اوپک توسط عوامل سیاستی و منابع و امکانات(سرمایه‌گذاری و نرخ زاد و ولد) به ترتیب با سهم 72/66 و 75/17 درصدی قابل توضیح است. بر اساس نتایج حاصل از تجزیه اوکساکا-بلیندر، حدود ۴۳ درصد شکاف رشد اقتصادی بین کشورهای شرق آسیا و اوپک ناشی از اجزای قابل پیش‌بینی(اساساً حاکمیت قانون، سرمایه‌گذاری و سرمایه انسانی) و ۵۷ درصد آن به دلیل اجزای غیر قابل پیش‌بینی(اساساً کارایی سرمایه‌گذاری، سرمایه انسانی، نرخ تورم و حاکمیت قانون) است. بر این اساس استفاده کارا از منابع نسبت به موجودی آنها، نقش مهمتری در تبیین تفاوت رشد اقتصادی کشورها دارد. نکته جالب در این زمینه نقش مهم متغیرهای سیاستی است. از آنجا که نه تنها متغیرهای سیاستی بلکه سایر متغیرها از جمله سرمایه انسانی، رشد جمعیت و سرمایه‌گذاری نیز تا حد زیادی تحت تاثیر حکمرانی هستند بنابراین جهت ترویج رشد اقتصادی در کشورهای اوپک از جمله ایران توصیه می‌شود که فاکتورهای موثر بر حکمرانی خوب به طور جدی مورد توجه سیاست‌گذاران قرار گیرد.