هدف این مقاله بررسی مقایسه ای سیستم های مالیات بر درآمد شخصی و سپس پیشنهاد سیستم بهینه برای ایران است. برای این منظور شش سیستم عمده مالیات بر درآمد شخصی(شامل سیستم مالیات بر مجموع درآمد، سیستم مالیات بر درآمد دوگانه، سیستم مالیات بر درآمد شبه دوگانه و سیستم مالیات بر درآمد شبه جامع، سیستم مالیات بر مخارج و سیستم مالیات بر درآمد یکنواخت) مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان می دهد با وجودی که از اواسط دهه 1980 تا کنون بسیاری از کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه درگیر در رفرم های اساسی مالیات بر درآمد شخصی هستند اما تا کنون توافقی جامع در مورد اینکه سیستم مالیات بر درآمد شخصی ایده آل کدام است حاصل نشده است. بنابراین در عمل انتخاب سیستم مالیات بر درآمد افراد توسط یک کشور بستگی به این دارد که مبادله بین اهداف مختلف(از جمله بین کارایی و برابری، سادگی سیستم، تمکین مالیاتی و افزایش درآمد های مالیاتی در محیط رقابتی) چگونه در هر کشوری ارزش گذاری شود. بر این اساس بعد از تحلیل سیستم های مختلف آنها را بر اساس معیار های مذکور مورد مقایسه قرار دادیم. نتایج حاصل نشان می دهد اگر سیاست گذار نگران سادگی، کارایی، عدالت افقی(براساس درآمد سالیانه)، کاهش هزینه هایی اجرایی و تمکین مالیاتی و در نهایت به دست آرودن درآمد مالیاتی کافی در یک محیط رقابتی بین المللی است گزینه پیشنهادی سیستم مالیات یکنواخت است. اگر هدف سیاست گذار کسب عدالت عمودی(بر اساس درآمد سالیانه)، عدالت افقی و عمودی بر اساس ترکیب درآمد و جلوگیری از رفتار های آربیتراژ مالیاتی ناشی از انتقال درآمد بین منابع مختلف درآمدی است سیستم مالیات بر مجموع درآمد بهترین گزینه است. برای کسب عدالت افقی و عمودی بر اساس درآمد طول عمر و حصول درآمد مالیاتی کافی در محیط اقتصادی با رقابت جهانی سیستم مالیات بر درآمد دوگانه پیشنهاد می شود.
