فرشته محمدیان

با توجه به اثرات منفی اقتصادی و اجتماعی افزایش نرخ بیکاری، این موضوع توجه محققان را جهت ارزیابی دقیق پدیده بیکاری به خود جلب کرده است. در میان عوامل کلان اقتصادی که بر سطح بیکاری تاثیر می گذارد، تحقیقات قبلی تاکید می کنند که قیمت نفت و نرخ بهره به دلیل اثرات گسترده آن‌ها بر فعالیت اقتصادی مهم هستند. با این وجود محققان بررسی تاثیر این عوامل بر نرخ بیکاری در کشور عراق را نادیده گرفته اند. مطالعه حاضر برای اولین بار با استفاده از داده‌های بازه زمانی 2004 تا 2020 و روش NARDL به بررسی اثرات نامتقارن قیمت نفت و نرخ بهره بر نرخ بیکاری در کشور عراق پرداخته است. نتایج مدل NARDL حاکی از آن است که قیمت نفت و نرخ بیکاری هم در کوتاه مدت و هم در بلند مدت تأثیر معناداری بر نرخ بیکاری در عراق دارند؛ تکانه‌های مثبت قیمت نفت بر نرخ بیکاری در کوتاه مدت و بلند مدت تأثیر معکوس دارد، اثر مثبت تکانه افزایش قیمت نفت بر بیکاری در کوتاه مدت بیشتر از اثر تکانه کاهش قیمت نفت در کوتاه مدت است. در حالی که در بلند مدت عکس این رابطه صادق است؛ یعنی اثر تکانه کاهش قیمت نفت بر بیکاری در بلندمدت بیشتر از تکانه افزایش قیمت نفت است؛ نتایج همچنین نشان دهنده این است که کاهش و افزایش نرخ بهره نیز اثرات معنادار و متفاوتی بر نرخ بیکاری دارد و شکست ساختاری سال 2008 در کوتاه مدت نرخ بیکاری عراق را بیش از 21/0 درصد افزایش می‌دهد در حالی که در بلند مدت اثر معناداری بر بیکاری ندارد. بنابراین نیاز به اولویت‌بندی سایر منابع انرژی مانند باد، خورشید و سایر منابع وجود دارد تا اطمینان حاصل شود که منابع انرژی بیشتری برای استفاده، نه تنها برای شرکت‌های بزرگ، بلکه برای جامعه تجاری نیز وجود دارد.