فرشته محمدیان

مصرف برق نقش قابل‌توجهی در افزایش مصرف انرژی در سراسر جهان بازی می‌کند و ارتباط تنگاتنگی با توسعه اقتصاد دارد که کشور ایران نیز از این قاعده مستثنی نیست. هدف‌ اصلی این تحقیق تجزیه‌ و تحلیل مصرف برق ایران و تحلیل رابطه مصرف‌ برق و رشد اقتصادی است. برای این منظور با استفاده از داده‌های تولید ناخالص داخلی واقعی بدون نفت، مصرف برق، مصرف انرژی و ارزش‌افزوده بخش‌های خدمات، صنعت و کشاورزی در دوره 98-1380 و دو رویکرد شاخص میانگین لگاریتمی دیویژیا و تحلیل جداسازی، ابتدا مصرف برق کشور تجزیه ‌و تحلیل شد و سپس رابطه مصرف برق و رشد اقتصادی مورد بررسی قرار گرفت. بر اساس نتایج تجزیه ‌و تحلیل مصرف برق، در کل دوره مطالعه تنها اثر ساختار باعث کاهش مصرف برق شده است. مطابق نتایج تحلیل ادواری، در دوره قبل از اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها (89-1380) مصرف برق به ترتیب به ‌واسطه دو اثر شدت و ساختار کاهش ‌یافته و سه اثر تولید، فعالیت و جمعیت منجر به افزایش مصرف برق شده‌ است و در دوره بعد از اجرای این قانون (98-1390) تنها اثر ساختار در جهت کاهش مصرف برق عمل کرده و مصرف برق به واسطه چهار اثر فعالیت، جمعیت، شدت و تولید افزایش یافته است. بر اساس نتایج رویکرد جداسازی در تمام دوره مطالعه وضعیت جداسازی منفی رو به رشد به معنای تحقق رشد اقتصادی به قیمت افزایش بیشتر مصرف برق و آلودگی محیط‌زیست، وضعیت غالب است بنابراین حتی واقعی کردن قیمت انرژی به ‌تنهایی در مدیریت مصرف انرژی کارساز نیست از این ‌رو لازم است سایر سیاست‌های کارایی انرژی، اقتصادی و زیست‌محیطی مکمل نیز به طور هم‌زمان اجرا شوند.