فرشاد سبزعلی پور

نقش پر اهمیت حسابداری مدیریت در ارائه اطلاعات مناسب، جهت تصمیم گیری مدیران کاملا مشهود و اثبات شده است. با این حال هیچ طراحی کاملی برای سیستم حسابداری مدیریت وجود ندارد، بلکه بهترین طراحی به شرایطی که در آن شرکت فعالیت می کند وابسته است. هدف اصلی این پژوهش مطالعه تاثیر عوامل اقتضایی بر اثر بخشی ابزارهای حسابداری مدیریت است. در این راستا، این پژوهش نقش عوامل اقتضایی در اثر بخشی سازمانی را در نظر گرفتن نقش میانجی استفاده از ابزارهای حسابداری مدیریت را مورد بررسی قرار می‌دهد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش تحقیق توصیفی- همبستگی است. جامعه آماری پژوهش حاضر را کلیه کارکنان بخش مالی و حسابداری شرکت‌های پذیرفته شده در بورس عراق (بجز شرکت‌های واسطه‌گری مالی، هلدینگ‌ها (شرکت‌های مادر)، بانک‌ها، بیمه‌ها) در سال 2022 تشکیل می‌دهد. بر این اساس تعداد کل شرکت‌ها برابر با 32 و تعداد جامعه آماری برابر با 285 نفر است که تعداد 163 نفر به عنوان نمونه انتخاب و در نهایت تعداد 156 پرسشنامه تکمیل شده دریافت شد. در این پژوهش از پرسشنامه استاندارد ابوگالیا (2011) و پارسونز (2010) به عنوان ابزار گردآوری داده ها استفاده شده است. به منظور آزمون فرضیه ها از روش معادلات ساختاری و نرم افزار Smart-PLS استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که از بین فاکتورهای اقتضایی، استراتژی تجاری و تکنولوژی تأثیر مثبت و محیط خارجی تأثیر منفی و معناداری بر اثربخشی سازمانی دارند. همچنین نتایج نشان داد که ساختار سازمانی، اندازه شرکت و نوع صنعت بر اثربخشی سازمانی تأثیر معناداری ندارد. همچنین، نتایج نشان داد که میزان استفاده از ابزارهای حسابداری مدیریت در رابطه بین فاکتورهای اقتضایی و اثربخشی سازمانی اثر میانجی ندارد.