رتقاء سطح کیفی روابط و بهرهمندی هر چه بیشتر از زیست اجتماعی یکی از اهداف اخلاقی و تربیتی قرآن است که در آیات اجتماعی نمود یافته است و مقدمهای برای رشد و کمال و سعادت اخروی انسان است. هدف: این نوشتار با هدف استخراج و بازنمایی مؤلفهها، آسیبها و راهبردهای ارتباط مطلوب اجتماعی و پیوند بین آموزههای قرآنی و علوم روز انجام شده است. روش: روش پژوهش تحلیل محتوای کیفی است. یافتهها: این پژوهش با تلفیق مثلث مکانیزم رفتار(شناخت، هیجان، رفتار) و تئوری شناختی اجتماعی بندورا(تعیینکنندههای شخصی و محیطی) و با پیگیری مراحل سهگانه آسیبشناسی(شناسایی، تشخیص، پیشگیری یا درمان) به ساختاری نوآورانه در ارائه مدلی برای ارتباط مطلوب دست یافته که هم مطابق با یافتههای علم روانشناسی است و هم آموزههای قرآنی آن را تأیید مینماید. با تکیه بر آیات ابتدا به شناسایی مؤلفههای ارتباط مطلوب، سپس تشخیص آسیبها و در نهایت ارائه راهبردهایی برای افزایش کیفیت ارتباطات و پیشگیری و درمان آسیبهای آن در چهار بعد شناختی، هیجانی، رفتاری و محیطی پرداخته است. نتیجه آنکه مؤلفههایی چون: خودآگاهی، خودمهارگری، مهارتهای ارتباطی در بعد فردی و اعتماد، امنیت، عدالت و حمایت اجتماعی در بعد محیطی میتواند نقش چشمگیری در ایجاد و استمرار ارتباط مطلوب داشته باشد. در مرحله تشخیص، آسیبهایی چون: خودشیفتگی، ناسازگاری، و تضییع حقوق در بعد فردی و فردگرایی، حزبگرایی، اختلاف طبقاتی و تعارض در بعد محیطی میتواند روابط را از حالت مطلوب و مؤثر خارج نمایند. در مرحله پیشگیری و درمان نیز راهبرهایی چون: انضباط فکری، انضباط هیجانی و انضباط گفتاری را ارائه مینماید. نتیجهگیری: آسیبشناسی روابط اجتماعی در قرآن کریم دارای ساختاری نظاممند میباشد که توجه و عمل بر اساس آن میتواند تحولی عظیم در جهت بهبود روابط اجتماعی ایجاد نماید.
